Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie programu naprawy państwa

   Działając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, w odpowiedzi na ponowną interpelację pani posłanki Krystyny Cencek z dnia 2 lutego 1998 r. wyjaśniam, co następuje:

   I. W ponownej interpelacji postawiony został zarzut o niezgodną z regulaminem Sejmu formę pierwszej odpowiedzi. Niezgodność ta polega, zdaniem pani poseł, na udzieleniu odpowiedzi na skierowaną do prezesa Rady Ministrów interpelację przez sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pana Michała Kuleszę nie wchodzącego w skład Rady Ministrów.

   W związku z powyższym zarzutem uprzejmie wyjaśniam:

   Sejm RP 4 września 1997 r. dokonał zmiany art. 117 Regulaminu Sejmu (MP z 1997 r. nr 58, poz. 558). Zmiana polegała m.in. na skreśleniu art. 117 ust. 4, który wyraźnie ograniczał krąg osób mogących udzielać odpowiedzi w imieniu premiera: W imieniu prezesa Rady Ministrów odpowiedzi na interpelację lub zapytanie udzielić może, upoważniony przez niego, członek Rady Ministrów lub kierownik urzędu centralnego.

   Obecnie art. 117 mówi jedynie o tym, do kogo mogą być kierowane interpelacje, zapytania i pytania w sprawach bieżących: do członków Rady Ministrów. W sprawie osób mogących zastępować interpelowanych nie zapisano żadnych ograniczeń. Art. 117 ust. 3 Regulaminu Sejmu stanowi natomiast: Podczas rozpatrywania punktu ˝pytania w sprawach bieżących˝ obowiązani są być obecni na sali obrad członkowie Rady Ministrów, w stosunku do których zapowiedziano pytanie, albo osoby przez nich upoważnione, czyli np. sekretarz stanu, podsekretarz stanu lub pełnomocnik premiera lub rządu upoważniony przez prezesa Rady Ministrów.

   W świetle opisanej powyżej zmiany Regulaminu Sejmu RP zarzut pani poseł o niezgodnej z Regulaminem Sejmu formie odpowiedzi jest całkowicie bezzasadny. Uprzejmie informuję, że ujednolicony tekst Regulaminu Sejmu RP zawierający zmiany dokonane uchwałą Sejmu z dnia 4 września 1997 r. opublikowany został przez Wydawnictwo Sejmowe już w październiku 1997 r. i dostępny był pani poseł w chwili formułowania powyższego bezzasadnego zarzutu. Informuję ponadto, że w sprawach interpretacji Regulaminu Sejmu należy zwracać się do pracowników Kancelarii Sejmu.

   II. Odpowiadając na merytoryczną część interpelacji, wyjaśniam, co następuje:

   Pierwsze pytanie dotyczyło mechanizmów państwa, które rząd Jerzego Buzka uważa za ˝popsute˝ formułując swój ˝program naprawczy˝.

   Działania rządu koalicji AWS-UW zmierzają ku stworzeniu takiej struktury państwa, która umożliwi jak najlepszą realizację dobra wspólnego wszystkich obywateli - w odróżnieniu od struktury służącej różnym grupom interesów, elitom politycznym. Tak właśnie należy rozumieć program naprawczy rządu Jerzego Buzka skierowany przeciw temu, co popsute. Ustrój PRL nie tworzył warunków do budowy społeczeństwa obywatelskiego. Struktura ta nakierowana była na zapewnienie władzy jednej partii, na podporządkowanie życia społecznego i gospodarczego ideologii komunistycznej, służyło interesom nomenklatury PZPR. Państwo nie było obszarem aktywności obywatelskiej, lecz partyjnej. W roku 1989 proces strukturalnej dekomunizacji rozpoczął się, lecz został przerwany cztery lata później. Teraz, wskutek zaniechania koniecznych reform przez rządy poprzedniej koalicji, koalicja AWS-UW traktuje zmianę struktury państwa jako priorytet.

   Po pierwsze, należy stworzyć apolityczną administrację, przeprowadzić wyraźny rozdział pomiędzy władzą polityczną, zmieniającą się w zależności od woli wyborców, a administracją, która ma być z zasady niezależna od sfery politycznej, apartyjna i fachowa. Sposób realizacji ustawy o służbie cywilnej nie odpowiada tym postulatom. Wbrew normie prawnej i idei służby cywilnej, koalicja SLD-PSL wprowadziła do korpusu służby cywilnej nie bezpartyjnych fachowców, lecz urzędników PRL-owskiej administracji, z oczywistą przeszłością w PZPR lub ZSL. Raport w tej sprawie został już opracowany.

   Drugim zadaniem stojącym przed obecnym rządem jest decentralizacja władzy publicznej. Dzięki temu decyzje dotyczące spraw lokalnych podejmowane będą w ramach lokalnych wspólnot samorządowych, a nie jak dotąd - w odległym centrum, słabo zorientowanym w potrzebach lokalnych. Pozwoli to również jasno określić odpowiedzialność za dysponowanie pieniędzmi publicznymi. Dziś pieniądze podatników wydawane są przez ludzi, którzy nie są przed tymi podatnikami odpowiedzialni i nie są przez nich kontrolowani - jest to sytuacja korupcjogenna oraz sprzyjająca marnotrawieniu ˝grosza publicznego˝. Obecnie są w Polsce aż 73 administracje specjalne i inne instytucje państwowe funkcjonujące w specjalnych podziałach terytorialnych - 41 na szczeblu ponadwojewódzkim (okręgowym), 18 na szczeblu wojewódzkim i 14 na szczeblu ponadgminnym (rejonowym). W oczywisty sposób prowadzi to do chaosu kompetencyjnego i rozmycia odpowiedzialności za decyzje. Uporządkowanie administracji publicznej jest więc trzecim zasadniczym obszarem ustroju państwa, w którym zmiana jest konieczna. Bez tej zmiany niemożliwe będzie przeprowadzenie palących reform społecznych.

   Odpowiadając na pytanie trzecie, dotyczące zainteresowania się rządu Jerzego Buzka stanem finansów gmin po przejęciu zarządzania oświatą przez wspólnoty lokalne, informuję, że planowana przez rząd reforma oświaty polegająca m.in. na powiększeniu zakresu kompetencji gmin (szkoła podstawowa oraz gimnazjum) przewiduje także istotne zmiany w sposobie finansowania oświaty.

   W sprawie prośby o przekazanie dokumentów dotyczących harmonogramu postępowania przy wprowadzaniu reformy ustrojowej państwa informuję, że załączam uchwałę Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1997 r. w sprawie zasad przygotowania i przeprowadzenia reformy administracji publicznej wraz z uzasadnieniem.*) Co do pozostałych projektów - są one obecnie w fazie uzgodnień międzyresortowych, a po przyjęciu przez Radę Ministrów trafią pod obrady Sejmu.

   Odpowiadając na pytanie o współpracę rządu z organizacjami pozarządowymi, informuję, że został powołany pełnomocnik rządu do spraw kontaktów z organizacjami pozarządowymi w randze podsekretarza stanu.

   III. Uprzejmie informuję, iż w dniu 6 stycznia 1998 r. udzieliłem pełnej, rozległej, merytorycznej odpowiedzi na interpelację pani poseł Krystyny Cencek. Odpowiedź ta została uznana za niewystarczającą i pani poseł zwróciła się z interpelacją ponowną, z dodatkowymi pytaniami.

   Ośmielam się twierdzić, że interpelacja ta, jak i poprzednia ma charakter stricte polityczny: są to szczegółowe, techniczne pytania dotyczące ogólnych tez zawartych w exposé premiera. Pytania dodatkowe zaś dotyczą poszczególnych sformułowań zawartych w poprzedniej odpowiedzi. W trybie interpelacji nie da się udzielić precyzyjnych odpowiedzi na pytania pani poseł, ponieważ ˝odpowiedziami˝ są bądź poszczególne programy działalności rządu (np. program administracji publicznej, reforma edukacyjna), bądź konkretne, ale drobne i liczne działania różnych władz i organów państwowych. Najlepszą ˝odpowiedzią˝ jest oczywiście ˝bilans otwarcia˝ prac rządu premiera Jerzego Buzka.

   Sekretarz stanu

   Michał Kulesza

   Warszawa, dnia 12 marca 1998 r.