Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zaniżania przez rząd podwyżek płac dla nauczycieli

   W odpowiedzi na interpelację posła Jerzego Wenderlicha w sprawie zaniżania przez rząd podwyżek dla nauczycieli uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Zasady kształtowania środków na wynagrodzenia w edukacji narodowej określa ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU z 1995 r. nr 34, poz. 163 z późn. zm.). Zgodnie z postanowieniami art. 4 powołanej wyżej ustawy prognozowane przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej oraz międzydziałowe relacje tego wynagrodzenia są corocznie przedmiotem negocjacji w ramach Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych. Rada Ministrów przedstawia Trójstronnej Komisji każdego roku propozycję prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia i międzydziałowych relacji tego wynagrodzenia na rok następny. Jeżeli w ciągu dwóch tygodni od przedstawienia propozycji przez Radę Ministrów nie nastąpi uzgodnienie stanowiska Trójstronnej Komisji, Rada Ministrów przyjmie do projektu ustawy budżetowej proponowaną przez siebie wysokość prognozowanego wynagrodzenia, z tym że nie może ono być niższe niż przedstawione Komisji Trójstronnej.

   W sierpniu 1997 r. rząd przedstawił Komisji Trójstronnej propozycję wysokości prognozowanego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej, w tym również w dziale ˝Oświata i wychowanie˝, zakładającą wzrost średniorocznego wynagrodzenia w roku 1998 w stosunku do średniorocznego wynagrodzenia w roku 1997 o 13%, czyli o 2% powyżej prognozowanego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Do uzgodnień w Komisji Trójstronnej nie doszło. W związku z powyższym stosownie do postanowień art. 4 ust. 6 powołanej na wstępie ustawy taki wzrost wynagrodzenia przyjęto do projektu ustawy budżetowej.

   W trakcie prac prowadzonych na szczeblu rządowym nad wstępnym projektem budżetu państwa na 1998 r. zabiegałem o ukształtowanie planu wydatków na edukację, w tym także planu wynagrodzeń na oświatę i szkolnictwo wyższe na poziomie wyższym od proponowanego przez Ministerstwo Finansów, jednakże starania te nie przyniosły efektu.

   Kwestii powyższej nie rozwiązały również sejmowe komisje w czasie prac nad projektem budżetu państwa, które w obecności przedstawicieli związków zawodowych przyjęły prezentowane założenia ustawy budżetowej, w tym również podwyżek wynagrodzenia w wysokości proponowanej przez rząd w dziale ˝Oświata i wychowanie˝ (10,7% w stosunku do stawek wynagrodzeń z I kwartału 1998 r.) do aprobującej wiadomości.

   O ostatecznym poziomie podwyżek w 1998 r. w państwowej sferze budżetowej, w tym także w oświacie, zadecydował Sejm, uchwalając ustawę budżetową.

   W tych warunkach przyjęcie innej, proponowanej przez Związek Nauczycielstwa Polskiego, wysokości podwyżek wynagrodzenia nauczycieli (o 6,5% ponad inflację) musiałoby się wiązać z koniecznością zmiany ustawy budżetowej, która by wprowadzała inny procent wzrostu wynagrodzeń w 1998 r. w całej sferze budżetowej.

   Dla informacji pragnę dodać, że kwoty na podwyżki łącznie z wynagrodzeniami bazowymi i zakładowym funduszem nagród zapewniają w każdym dziale państwowej sfery budżetowej 13% (w dziale ˝Oświata i wychowanie˝ - 13,5%) przyrost przeciętnego wynagrodzenia na 1 etat kalkulacyjny w ujęciu średniorocznym.

   Kwota na podwyżki wynagrodzeń ustalona została w każdym dziale jako dopełnienie do 13% wzrostu wynagrodzeń ponad wzrost z tytułu obligatoryjnego przyrostu wypłat z rocznego zakładowego funduszu nagród (tzw. trzynastka) oraz skutków przeniesionych z tytułu podwyżki w ubiegłym roku od 1 kwietnia (skutki wyższego poziomu wynagrodzeń w okresie styczeń-marzec bieżącego roku w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym). Tak więc podwyżka liczona w relacji do bazowej wielkości wynagrodzeń osobowych jest w każdym dziale niższa niż 13%. Wskaźnik wzrostu jest zróżnicowany z uwagi na nierówny stopień wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 1997 r. w poszczególnych działach, a w ślad za tym różne ˝skutki przechodzące˝; im wyższy był w ubiegłym roku stopień wzrostu wynagrodzeń, tym wyższe skutki przechodzące.

   Stąd też nie było możliwe wdrożenie od dnia 1 kwietnia 1998 r. podwyżki wynagrodzeń osobowych nauczycieli o 13,5% w stosunku do wynagrodzeń otrzymywanych w I kwartale br.

   Minister

   Mirosław Handke

   Warszawa, dnia 9 kwietnia 1998 r.