Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji absolwentów akademii medycznych

   W odpowiedzi na interpelację pani poseł Izabelli Sierakowskiej, przesłaną pismem z dnia 9 kwietnia 1999 r. (SPS-0202-1697/99), pragnę poinformować o aktualnym stanie prac nad rozporządzeniem ministra zdrowia i opieki społecznej w sprawie stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy stomatologów i rozporządzeniem ministra zdrowia i opieki społecznej w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów.

   W chwili obecnej rozporządzenie w sprawie stażu podyplomowego lekarza, lekarza stomatologa jest w końcowej fazie procedury legislacyjnej i powinno zostać opublikowane w najbliższym czasie. Tak więc osoby, które ukończą studia lekarskie lub stomatologiczne w tym roku aklademickim, podejmą staż podyplomowy zgodnie z nowymi przepisami.

   Prace nad drugim z ww. rozporządzeń, tj. rozporządzeniem w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów, zostały zakończone i zostało ono opublikowane w Dzienniku Ustaw nr 31, poz. 301. Rozporządzenie to w sposób kompleksowy, uwzględniając m.in. wymagania stawiane przez kraje Unii Europejskiej, uregulowało sprawy szkolenia specjalistycznego lekarzy i lekarzy stomatologów.

   Kodeks pracy nie przewiduje instytucji wolontariatu. Zwyczajowo tą nazwą posługują się lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w ramach oddelegowania z podstawowego miejsca pracy do placówki szkolącej. Formalnie jednak w dotychczasowym systemie specjalizacji nie było możliwości realizacji szkoleń w ramach wolontariatu. Wprowadzany nowy system specjalizacji przewiduje kilka możliwości realizacji szkolenia specjalizacyjnego.

   Pierwszy i podstawowy sposób szkolenia to szkolenie w ramach zatrudnienia na etacie rezydenckim. Realizowany jest on od 1993 r. w odniesieniu do medycyny rodzinnej, a obecnie będzie dostępny dla innych specjalizacji. Etaty rezydenckie, opłacane z budżetu Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej, będą przyznawane jednostkom uprawnionym do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego. Nabór na szkolenie w trybie rezydenckim będzie odbywał się w drodze konkursu. Lekarz zakwalifikowany na szkolenie w trybie rezydenckim otrzymuje zatrudnienie na okres odbywania specjalizacji.

   Inny sposób uzyskiwania specjalizacji dotyczy osób, które są na stałe zatrudnione w ośrodku uprawnionym do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego w zakresie danej specjalizacji.

   Istnieje również możliwość podejmowania specjalizacji w ramach urlopu szkoleniowego uzyskanego przez lekarza na okres specjalizacji. Koszty kształcenia ponosi zakład pracy udzielający lekarzowi takiego urlopu (dawne ˝oddelegowanie˝). Istnieje również możliwość realizacji szkolenia specjalizacyjnego na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej między lekarzem a jednostką uprawnioną do prowadzenia szkolenia. Trudno przewidzieć wszystkie warianty takiej umowy, ale będzie to zapewne możliwość szkolenia nieodpłatnego (czyli tzw. wolontariat) oraz możliwość ponoszenia w różnym stopniu kosztów szkolenia przez lekarzy podejmujących specjalizację.

   W kwestii prowadzenia polityki kształcenia lekarzy i lekarzy stomatologów pragnę poinformować, iż liczba absolwentów wydziałów lekarskich i oddziałów stomatologii nie wzrasta, lecz wykazuje od 1993 r. tendencję spadkową (w 1993 r. studia lekarskie ukończyło 3739 osób i 1085 osób - studia stomatologiczne, natomiast w 1997 r., odpowiednio, 2802 i 783 osoby). Różnice te są wynikiem zamierzonego przez resort zdrowia ograniczania rekrutacji na studia medyczne. Zgodnie z zapisami konstytucji i ustawy o szkolnictwie wyższym, uczelnie medyczne uchwałami swoich senatów mogą ustalić liczbę przyjmowanych studentów na wydziały lekarskie zgodnie z własną wolą, uwzględniając swe możliwości kadrowe, finansowe oraz organizacyjne. Największe ograniczenie dla uczelni stanowią możliwości finansowe. Z tego też względu uczelnie przy określaniu limitów przyjęć biorą pod uwagę opinię resortu i wyznaczane przez nas limity, które znajdą wyraz w pokryciu finansowym z budżetu państwa.

   W ciągu ostatnich 10 lat liczba przyjętych studentów w akademiach medycznych uległa zmniejszeniu o ponad połowę. Limit przyjęć zmieniał się: 5743 studentów w 1987 r., 3335 studentów w 1990 r., 2070 studentów w 1998 r. W systemie kształcenia stacjonarnego w okresie ostatnich trzech lat limity przyjęć utrzymywały się na niezmienionym poziomie.

   Głównymi czynnikami wpływającymi na ustalanie limitów przyjęć na wydziały lekarskie są:

   - liczba lekarzy przypadających na 10 tys. mieszkańców, w tym przypadku wskaźnikiem porównawczym jest liczba lekarzy przypadająca na 10 tys. mieszkańców w krajach UE; nasz wskaźnik zbliżony jest do dolnej granicy wartości wskaźników europejskich,

   - liczba osób podejmujących kształcenie na studiach wieczorowych (odpłatnych) - zwiększa to liczbę absolwentów studiów lekarskich, wpływając również na populacje lekarzy,

   - kadra uczelni oraz baza dydaktyczna.

   Ponadto proszę o zwrócenie uwagi na fakt, iż nie wszyscy absolwenci studiów lekarskich podejmują pracę w zawodzie, zwiększa się liczba miejsc pracy - oferowanych absolwentom wydziałów lekarskich - niezwiązanych bezpośrednio z wykonywaniem zawodu lekarza (przede wszystkim w dużych firmach farmaceutycznych, w firmach związanych z materiałami i urządzeniami medycznymi, w instytucjach odpowiedzialnych za organizację ochrony zdrowia).

   Wyżej opisana polityka zmierza do długookresowego zabezpieczenia świadczenia usług zdrowotnych przez profesjonalną i wysoko wykwalifikowaną kadrę medyczną.

   Minister

   Franciszka Cegielska

   Warszawa, dnia 24 kwietnia 1999 r.