Odpowiedź na interpelację w sprawie rewindykacji zabytków gdańskich z Muzeum Narodowego w Warszawie oraz polskiego dziedzictwa kultury za granicą
  W odpowiedzi na interpelację pana posła Longina Pastusiaka z dnia 28 stycznia 1999 r. w sprawie rewindykacji zabytków gdańskich z Muzeum Narodowego, a także rewindykacji dóbr kultury pozostających poza granicami Polski, przesyłam poniżej odpowiedzi dotyczące tych dwóch problemów.
  Mimo iż status prawny obiektów muzealnych pochodzących z kościołów gdańskich, o którym informowałam w moich pismach z dnia 4 grudnia 1997 r. i 6 kwietnia 1998 r., nie uległ zmianie, kontynuowane są rozmowy i działania zmierzające do optymalnego dla obu stron rozwiązania sprawy ich udostępniania i ekspozycji. Odbywają się one głównie na płaszczyźnie muzea - Kościół, a trwające od kilku tygodni rozmowy dyrektorów Muzeów: Narodowego w Warszawie - Ferdynanda Ruszczyca i Narodowego w Gdańsku - Tadeusza Piaskowskiego z arcybiskupem Tadeuszem Gocłowskim, mają na celu kompleksowe rozwiązanie tego problemu. Wspólne stanowisko w tej sprawie strony mają zamiar wypracować w ciągu najbliższych dwóch miesięcy.
  Problem dóbr kultury, tych o kolosalnym znaczeniu nie tylko dla Pomorza, ale i dla całej Europy, dóbr kultury w różnych okolicznościach zaginionych w czasie ostatniej wojny jest niezwykle złożony. Wymienione przez pana posła Longina Pastusiaka paramenty oraz dzwony pochodzące z gdańskich kościołów stanowią jedynie część, i to niewielką, dziedzictwa rozproszonego. Przy czym należy zaznaczć, że tylko w przypadku tych obiektów znane jest ich miejsce przechowywania. Co do pozostałych dóbr kultury, brak jest rozstrzygających danych, pozwalających na wskazanie zbioru, kolekcji czy magazynu, gdzie takie obiekty mogą się dziś znajdować. Problem ten dotyczy przede wszystkim terenu Federacji Rosyjskiej.
  Powracając do sprawy gdańskich paramentów, warto wspomnieć, że od połowy XVI wieku aż do początku wieku XIX przechowywane były w ukryciu (w szafach i niszach kaplic). Po ich odnalezieniu w 1820 r. wiele z nich uległo rozproszeniu, głównie poprzez dary oraz sprzedaże. Tą drogą znalazły się w zbiorach muzeów w Berlinie, Norymberdze, Brukseli oraz Londynie, a także w kolekcjach prywatnych. Paramenty pozostałe w Gdańsku (w licznie ponad 540 obiektów) w 1937 r. zostały wyeksponowane - jako depozyt stały - w Muzeum Miejskim. W czasie wojny ewakuowano je na teren Niemiec. Część z nich odnaleziona po 1945 r. w okolicach Halle powróciła do Gdańska, część zaginęła, a część (licząca 100 obiektów) znajduje się obecnie na terenie Niemiec i jest eksponowana w zbiorach Muzeum Narodowego w Norymberdze oraz Muzeum św. Anny w Lubece. To właśnie te ostatnie oraz cztery dzwony gdańskie (dwa z Bazyliki Mariackiej i dwa z kościoła św. Jana) stały się przedmiotem wystąpień ze strony polskiej. Należy jednak zaznaczyć, że status prawny tych obiektów, wywiezionych po koniec działań wojennych przez właścicieli, jest skomplikowany i stał się przedmiotem decyzji sądowych na terenie Niemiec, tj. odpowiednich uregulowań przez prawo niemieckie. Stąd wszelkie próby rozwiązania tego problemu muszą mieć charakter indywidualny.
  Odnośnie do dóbr kultury pochodzących z Gdańska, a obecnie znajdujących się w Szwecji, pragnę poinformować, że Ministerstwo Kultury i Sztuki nigdy nie prowadziło i nie prowadzi takiej ewidencji, a Biuro Pełnomocnika ds. Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą zajmuje się rejestracją zbiorów bibliotecznych oraz dzieł sztuki utraconych tylko w wyniku wojny 1939-1945. Informacji na temat poloników znajdujących się na terenie Szwecji mogą udzielić, zgodnie z kompetencjami, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych (archiwalia) oraz Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk (dzieła sztuki).
  Odpowiadając na interpelację pana posła Pastusiaka, muszę podkreślić, że podniesione problemy nigdy nie pozostawały na marginesie zainteresowań osób lub instytucji odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa kulturalnego. Są problemami na tyle złożonymi, że ich korzystne rozwiązanie wymaga wielu wysiłków wszystkich zainteresowanych stron.
  Minister
  Joanna Wnuk-Nazarowa
  Warszawa, dnia 23 lutego 1999 r.
- Odpowiedź na interpelację w sprawie niewpuszczania na terytorium Polski obywateli Tunezji legitymujących się polskimi wizami
- Interpelacja w sprawie dokonania oceny repertuaru filmów fabularnych emitowanych w telewizji publicznej
- Interpelacja w sprawie sytuacji w pszczelarstwie
- Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji na polskim rynku usług telekomunikacyjnych
- Interpelacja w sprawie nadzoru nad działalnością Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa