Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie prognoz wskaźnika inflacji, wzrostu PKB oraz bezrobocia w 1999 r.

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo nr SPS-0202-2766/99, zawierające interpelację posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie prognoz: wskaźnika inflacji, wzrostu PKB oraz bezrobocia w 1999 r., wyjaśniam co następuje:

   1. Różnice między prognozą budżetową, a faktycznym wykonaniem w ostatnich czterech latach ilustruje poniższe zestawienie.

Wskaźnik inflacji Prognoza Wykonanie

1995 r. XII/XII 116,9% 121,6%

średniorocznie 122,7% 127,8%

1996 r. XII/XII 117,0% 118,5%

średniorocznie 119,8% 119,9%

1997 r. XII/XII 113,0% 114,9%

średniorocznie 115,0% 114,9%

1998 r. XII/XII 109,5% 108,6%

średniorocznie 111,0% 111,8%

1999 r. XII/XII 108,1% 109,6%*)

średniorocznie 108,5% 107,2%*)

*) Przewidywane wykonanie.

   Jak z powyższego wynika, w odróżnieniu od lat wcześniejszych w ostatnich dwóch latach odchylenia między prognozowanymi a wynikowymi wskaźnikami były dwukierunkowe, np. w roku poprzednim został wprawdzie przekroczony zakładany wskaźnik średnioroczny, ale równocześnie uzyskano korzystniejszy od prognozowanego wskaźnik określający relację do grudnia roku poprzedniego. Odwrotne odchylenia powstaną prawdopodobnie w roku bieżącym. Jeszcze w czerwcu br. inflacja za ostatnie 12 miesięcy wynosiła 6,5% i jej gwałtowne przyspieszenie w następnych miesiącach roku trudno było przewidzieć. Zostało ono wywołane szczególnie wysokim wzrostem cen żywności (na skutek nieurodzaju i podjętej interwencji na rynku rolnym) oraz ropy naftowej.

   Na rok 2000 zakłada się dalszy spadek wskaźnika inflacji średniorocznej o 1,5 punktu procentowego (z 7,2% do 5,7%). Założenie to, choć ambitne, jest możliwe do realizacji.

   Wprawdzie w ostatnich kilku miesiącach roku bieżącego nastąpiło przyspieszenie tempa inflacji, ale zostało to wywołane czynnikami o charakterze przejściowym (skokowy wzrost cen ropy naftowej, osłabienie wartości złotego, wzrost cen żywności). Można się spodziewać, że w 2000 r. nie będzie już dalszych podwyżek cen ropy, zahamowany zostanie proinflacyjny wzrost cen żywności, a zaostrzenie polityki monetarnej, przez podwyższenie stóp procentowych oraz polityki budżetowej, osłabi oczekiwania inflacyjne. Na osłabienie inflacji wpływ będą też miały plany prywatyzacyjne na przyszły rok i przewidywane w związku z tym wzmocnienie złotego.

   2. Wykonana w Ministerstwie Finansów prognoza wzrostu PKB na rok 1999 wynosi 4%. Powyższa prognoza wzrostu PKB wynika z przyjętych na rok 1999 założeń dotyczących:

   - wzrostu spożycia indywidualnego, przyjętego na poziomie 3,9% (dynamika spożycia indywidualnego zależy od wzrostu dochodów gospodarstw domowych, skłonności do oszczędzania oraz zapotrzebowania na kredyt konsumpcyjny),

   - wzrostu spożycia zbiorowego, przyjętego na poziomie 2,3% (dynamika spożycia zbiorowego jest determinowana przez wysokość wydatków sektora publicznego),

   - wzrostu nakładów brutto na środki trwałe, przyjętego na poziomie 11,0% (na taki wzrost nakładów brutto na środki trwałe ma wpływ poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych, poziom cash flow w przedsiębiorstwach oraz poziom finansowania w przedsiębiorstwach w oparciu o kredyty i pożyczki),

   - udziału eksportu netto we wzroście PKB, który wynosi minus 1,6 punktu procentowego (poziom eksportu polskich towarów kształtowany jest pod wpływem zmian cen transakcyjnych w eksporcie oraz koniunktury gospodarczej u głównych partnerów handlowych Polski).

   Za utrzymaniem powyższej prognozy wzrostu PKB w 1999 r. przemawiają wyniki pierwszego półrocza, w którym obserwowano przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego w poszczególnych kwartałach. Wzrost gospodarczy w pierwszym kwartale wyniósł 1,5%, a w drugim 3,0%. W efekcie w pierwszym półroczu wyniósł 2,3%.

   Przyspieszenie tempa wzrostu PKB w kolejnych kwartałach wynikało z przyspieszenia tempa wzrostu produkcji przemysłowej i produkcji budowlano-montażowej. Po spadku produkcji przemysłowej w I kw. br. 3,1%, w II kw. odnotowano jej wzrost o 1,2%, a w III kw. o 7,5%. Wzrost produkcji budowlano-montażowej w I kw. wyniósł 0,6%, w II kw. 4,0%, a w III kw. 3,2%.

   Opublikowane przez GUS dane dotyczące wskaźnika ogólnego klimatu koniunktury w przemyśle przetwórczym ukazują, że można oczekiwać dalszej poprawy sytuacji w produkcji sprzedanej przemysłu również w październiku. W drugim półroczu br. można więc oczekiwać wyższego wzrostu PKB niż w pierwszym półroczu br. Dla osiągnięcia wzrostu gospodarczego na poziomie 4,0% w skali roku w drugim półroczu wzrost gospodarczy musi wynosić 5,7%. Wzrost w drugim półroczu potwierdzają sporządzone w Ministerstwie Finansów prognozy wzrostu PKB w trzecim i czwartym kwartale, które kształtują się odpowiednio na poziomie 4,8% i 6,8%.

   3. W uzasadnieniu do ustawy budżetowej na rok 2000 przyjęto, że na koniec 1999 r. stopa zarejestrowanego bezrobocia wyniesie około 11,8%.

   Przewidywany wzrost stopy bezrobocia na koniec 1999 r., w porównaniu do stopy bezrobocia w 1998 r. (10,4%), jest w głównej mierze wynikiem zmiany systemu ubezpieczeń zdrowotnych, która spowodowała znaczny wzrost liczby zarejestrowanych bezrobotnych w pierwszych trzech miesiącach br. Ponadto przyczyniła się również restrukturyzacja przedsiębiorstw, w wyniku której zwiększyła się liczba zakładów pracy deklarujących zwolnienia grupowe.

   Ministerstwo Finansów nie planuje wprowadzania zmian prognoz wskaźnika inflacji, stopy bezrobocia i tempa wzrostu PKB w założeniach makroekonomicznych przedstawionych w uzasadnieniu do ustawy budżetowej na rok 2000.

   W krótkim okresie możliwe jest odchylenie dynamiki wzrostu PKB od ścieżki wzrostu gospodarczego, zarówno poniżej, jak i powyżej prognozowanego poziomu. O kierunku i sile tego odchylenia decydują czynniki popytowe, które ściśle związane są z oczekiwaniami konsumentów i inwestorów oraz sytuacją gospodarczą u naszych zagranicznych partnerów handlowych.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Jarosław Bauc

   Warszawa, dnia 7 grudnia 1999 r.