Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stanu finansów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

   W odpowiedzi na interpelację panów posłów Władysława Adamskiego i Andrzeja Słomskiego w sprawie stanu finansów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przesłaną przy piśmie z dnia 26 października 2000 r. (znak: SPS-0202-4908/00) - uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Stan zadłużenia FUS w bankach komercyjnych na dzień 31 października 2000 r. wynosił 2954,9 mln PLN, natomiast globalna kwota podpisanych umów kredytowych wynosiła 2974,9 mln PLN. W porównaniu do stanu z 1 stycznia br., kiedy to kwota podpisanych umów kredytowych wynosiła 2380 mln PLN, zadłużenie FUS wzrosło o 574,9 mln PLN. W I półroczu 2000 r. kwota podpisanych umów kredytowych oscylowała wokół poziomu 2254 mln PLN i była ona niższa od wartości przewidzianej w planie finansowym o 594,9 mln PLN. W wyniku niższej od planowanej wysokości zadłużenia ograniczone zostały koszty ponoszone przez FUS. Szacowane oszczędności z tego tytułu, wyznaczone dla rzeczywistych wartości stóp procentowych z badanego okresu, wyniosły 66,22 mln PLN.

   Stany na koniec poszczególnych miesięcy przedstawia tabela 1.

Tabela 1. Zadłużenie FUS

Koniecmiesiąca Kwota podpisanychumów kredytowych Zadłużeniew bankachkomercyjnych Kwota zaciągniętychpożyczekz budżetu państwa Zadłużenieogółem Oszczędności z tytułuokresowychspłat kredytów*)

Styczeń 2000 2254,0 2254,0 4000,0 6254,0 0,0

Luty 2000 2104,0 2104,0 4000,0 6104,0 5,2

Marzec 2000 2254,0 2094,1 4000,0 6094,1 10,8

Kwiecień 2000 2254,0 2219,0 4000,0 6219,0 13,8

Maj 2000 2254,0 2254,0 4000,0 6254,0 12,4

Czerwiec 2000 2254,0 2234,0 4000,0 6234,0 8,8

Lipiec 2000 2974,9 2849,9 4000,0 6849,9 8,3

Sierpień 2000 2974,9 2974,9 4000,0 6975,9 10,1

Wrzesień 2000 2974,9 2974,9 4490,0 7104,9 10,9

Październik 2000 2974,9 2954,9 5420,0 8374,9 10,3

Razem 90,6

*) Kwota oszczędności wyliczona została jako różnica między zapłaconą kwotą odsetek a kosztami, jakie poniósłby FUS w przypadku niedokonywania okresowych spłat zadłużenia.

   W tabeli zostały również przedstawione dane dotyczące zadłużenia w bankach komercyjnych według stanu na koniec każdego miesiąca, a także stan zadłużenia wynikający z pożyczek zaciągniętych z budżetu państwa. Od lutego zakład dzięki przeprowadzonemu procesowi restrukturyzacji zadłużenia i sukcesywnej zamianie kredytów obrotowych na rewolwingowe uzyskał możliwość ograniczenia kosztów odsetkowych poprzez dokonywanie okresowych spłat kredytów. Okresowe dokonywanie spłat kredytów powoduje, że zadłużenie FUS w bankach komercyjnych może zmieniać się codziennie. W zależności od wysokości wpływów na rachunki bankowe, ZUS podejmuje decyzje o zwiększaniu bądź zmniejszaniu zadłużenia w bankach komercyjnych,w ramach podpisanych umów kredytowych. Dlatego też są dni, kiedy zadłużenie może spadać nawet do poziomu 200 mln PLN. Oszczędności wynikające z tytułu okresowej redukcji zadłużenia wyniosły w okresie od stycznia do końca października br. 90,6 mln PLN, zaś łączne oszczędności osiągnięte w wyniku niższego od planowanego stanu kredytów oraz zamianie kredytów obrotowych na rewolwingowe wyniosły 156,82 mln PLN.

   Na poniższym wykresie przedstawione zostało porównanie zadłużenia w bankach komercyjnych oraz kwoty podpisanych umów kredytowych.

   Koszty odsetkowe i prowizje poniesione przez FUS z tytułu zaciągniętych kredytów od początku roku do dnia 31 października br. wyniosły 298,22 mln PLN.

   W celu zapewnienia terminowej wypłaty świadczeń ZUS zaciągnął z budżetu państwa w 1999 r. oraz 2000 r. pożyczki na łączną kwotę 5420 mln PLN. Zgodnie z zawartymi umowami spłata kolejnych transz pożyczek będzie następowała łącznie z odsetkami - pierwsza powinna nastąpić 31 marca 2001 r. Memoriałowa wysokość odsetek z tytułu zaciągniętych pożyczek na dzień 31 października br. wynosi 628,55 mln PLN.

   W okresie trzech kwartałów br. wpływy z tytułu składek emerytalnych wyniosły 27 728 756 tys. zł. Z powyższej kwoty zaliczono na Fundusz Emerytalny wyodrębniony z FUS kwotę w wysokości 22 113 002 tys. zł oraz przekazano do OFE kwotę w wysokości 5 615 754 tys. zł.

   Ww. kwota składek na OFE dotyczy środków przekazanych, a nie należnych funduszom emerytalnym. Na obecnym etapie wdrożenia Kompleksowego Systemu Informatycznego nie wszystkie elementy systemu zostały ukończone. Ze względu na niepełne wdrożenie KSI oraz dużą liczbę dokumentów niezidentyfikowanych zakład nie posiada informacji o pełnym przypisie składek należnych otwartym funduszom emerytalnym. W związku z tym określenie środków do przekazania do OFE dla poszczególnych ubezpieczonych odbywa się w sposób uproszczony. Obecny system rozliczeń z otwartymi funduszami umożliwia przekazanie wszystkich składek możliwych do naliczenia, tzn. takich, dla których zidentyfikowano:

   - dokumenty zgłoszeniowe płatnika i ubezpieczonego,

   - zgłoszenie ubezpieczonego z otwartego funduszu,

   - poprawne dokumenty rozliczeniowe płatnika i ubezpieczonego,

   - dokument płatniczy na ZUS.

   Według szacunków wysokość zaległych składek do otwartych funduszy emerytalnych wyniesie na koniec 2000 r. ok. 3,48 mld PLN, w tym za 1999 r. ok. 700 mln PLN.

   Dotacja z budżetu państwa jest wykorzystywana m.in. na sfinansowanie wydatków zleconych do wypłaty ZUS na mocy odrębnych przepisów. Obejmuje wypłatę świadczeń dla inwalidów wojennych i wojskowych oraz kombatantów, wypłatę innych świadczeń niemających charakteru ubezpieczeniowego (np.: ryczałty energetyczne, dodatki kombatanckie, dodatki dla żołnierzy górników, świadczenia pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR) oraz koszty obsługi ww. świadczeń.

   Do dnia 31 października br. budżet państwa przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na wydatki w części 73 budżetu obejmującej działy: 85 - Ochrona zdrowia, 86 - Opieka społeczna oraz 95 - Ubezpieczenia społeczne (w tym rozdziały: 9595 - Pozostała działalność, 9597 - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz 9599 - Fundusz Alimentacyjny) ogólną kwotę dotacji w kwocie 17 435,7 mln PLN, co stanowi 77,7% kwoty dotacji przewidzianej na 2000 r. Porównując upływ czasu (do końca października upłynęło 83,06% roku) z kwotą otrzymanej dotacji uzyskujemy obraz dynamiki wykorzystania dotacji. Poniższa tabela 2 przedstawia kwoty dotacji otrzymanych z budżetu państwa w układzie miesięcznym.

Miesiąc Otrzymane dotacje(w mln PLN)

Styczeń 1380

Luty 1732

Marzec 2134

Kwiecień 1680

Maj 1855

Czerwiec 1800

Lipiec 695

Sierpień 2340,7

Wrzesień 1839

Październik 1980

Ogółem 17 435,7

   Sekretarz stanu

   Ewa Lewicka

   Warszawa, dnia 17 listopada 2000 r.