Odpowiedź na interpelację w sprawie osłabienia dynamiki PKB
  Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo pana marszałka z dnia 29 grudnia 2000 r. (nr SPS-0202-5418/00) zawierające interpelację pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie osłabienia dynamiki PKB, pragnę przedstawić odpowiedź na przedstawione przez pana posła pytania.
  Jakie są zdaniem Ministerstwa Finansów źródła tak znacznego osłabienia dynamiki PKB?
  Z danych GUS za III kwartał 2000 r. wynika, że przyczyną spowolnienia tempa wzrostu PKB (3,3% w III kwartale 2000 r., w porównaniu do 5,2% w II kwartale 2000 r. i 5,0% w III kwartale 1999 r.) jest tempo wzrostu popytu krajowego (1,3% w III kwartale 2000 r., w porównaniu do 3,3% w II kwartale 2000 r. i 4,6% w III kwartale 1999 r.). Popyt krajowy kształtuje się w powyższy sposób na skutek znacznego osłabienia tempa wzrostu spożycia indywidualnego (0,8% w III kwartale 2000 r., w porównaniu do 2,6% w II kwartale 2000 r. i 5,2% w III kwartale 1999 r.) i nakładów inwestycyjnych (2,4% w III kwartale 2000 r., w porównaniu do 2,9% w II kwartale 2000 r. i 6,6% w III kwartale 1999 r.).
  Zwolnienie tempa wzrostu spożycia wynika z obniżenia dynamiki realnych dochodów oraz mniejszego zainteresowania gospodarstw domowych kredytem konsumpcyjnym. O osłabieniu tempa wzrostu spożycia świadczy też spadek wolumenu sprzedaży detalicznej w III kwartale o 0,7%, wobec wzrostu w I kwartale o 8,8% i w II kwartale o 3,9%.
  Odnotowana w okresie 9 miesięcy 2000 r. pewna poprawa rentowności netto przedsiębiorstw (0,9% wobec 0,0% w okresie styczeń-wrzesień 1999 r.) nie mogła w pełni zrekompensować wysokiej ceny kredytów. Istotną rolę w procesach inwestycyjnych - podobnie jak w ubiegłych latach - odgrywa kapitał zagraniczny. Polska nadal jest postrzegana przez zagranicznych inwestorów i firmy ratingowe jako rynek stabilny i wysoce przewidywalny, o niskim poziomie ryzyka inwestycyjnego. Pozwala to na stałą poprawę pozycji w międzynarodowych rankingach konkurencyjności.
  Czynnikiem wpływającym na spowolnienie tempa wzrostu popytu krajowego, a przez to zmniejszenie tempa wzrostu gospodarczego w 2000 r., była restrykcyjna polityka pieniężna (utrzymywanie się wysokich realnych stóp procentowych) oraz niezwykle wysoki wzrost i poziom cen ropy naftowej, co zmniejszało koszty produkcji i stymulowało wzrost cen konsumpcyjnych. Jednocześnie lokomotywą polskiego wzrostu gospodarczego okazał się eksport (udział eksportu netto we wrześniu PKB wyniósł w III kwartale 2000 r. 1,8 punktu procentowego, w II kwartale 2000 r. - 1,7 punktu procentowego, a w III kwartale 1999 r. - minus 0,8 punktu procentowego).
  Ze względu głównie na restrykcyjną politykę monetarną, hamującą popyt wewnętrzny, maleje tempo wzrostu produkcji przemysłowej. W 2000 r. produkcja ta była o 7,1% wyższa niż w 1999 r., wobec 8,9% po upływie trzech kwartałów, 10,1% po I półroczu i 10,7% po I kwartale.
  Wolniejsze niż w poprzednich latach tempo inwestowania wpływa na poziom produkcji budowlano-montażowej. W 2000 r. poziom zrealizowanej produkcji budowlano-montażowej był o 2,1% niższy niż w 1999 r. Korzystniej niż w ostatnich latach kształtowała się sytuacji w budownictwie mieszkaniowym. W okresie styczeń - listopad 2000 r. oddano do użytku 71,2 tys. mieszkań (tj. o 7,7% więcej niż w 1999 r.) i był to najwyższy poziom od 1993 r. Relatywnie wysokiemu wzrostowi efektów rzeczowych towarzyszył - analogicznie jak w minionych latach - znaczący przyrost mieszkań w budowie. W końcu listopada 2000 r. w trakcie realizacji znajdowało się ponad 715 tys. mieszkań (w tym prawie 95% w budownictwie indywidualnym ), tj. o 44,6 tys. więcej niż przed rokiem.
  W rolnictwie ubiegłoroczne straty w produkcji roślinnej, w konsekwencji niekorzystnych warunków agrometeorologicznych, a także niedostatecznego stosowania środków plonotwórczych, były niższe niż pierwotnie szacowano. W porównaniu z 1999 r. zbiory zbóż obniżyły się o 13,2%, rzepaku i rzepiku o 15,3%, owoców z drzew o 6,2%, a owoców jagodowych o 4,6%. Natomiast większe były zbiory ziemniaków (o 21,6%), buraków cukrowych (o 4,4%) i warzyw gruntowych (o 5,2%). W rezultacie w 2000 r. zarówno produkcja roślinna, jak i zwierzęca były niższe niż w 1999 r., a produkcja globalna zmniejszyła się o ponad 5,0%.
  Czy Ministerstwo Finansów rozważa możliwość zmiany założeń budżetowych?
  W I kwartale tempo wzrostu PKB wyniosło 6,0%, w II kwartale - 5,2%, zaś w III kwartale odnotowano obniżenie się tempa wzrostu PKB do 3,3%. Tempo wzrostu popytu krajowego uległo wyraźnemu obniżeniu, spożycie ogółem wzrosło w III kwartale 2000 r. w relacji do analogicznego kwartału roku poprzedniego tylko o 0,9%, zaś nakłady na środki trwałe brutto o 2,4%. W związku z wyraźnym spowolnieniem tempa wzrostu gospodarczego, głębszym niż sygnalizowano w prognozach zarówno rynkowych jak i Ministerstwa Finansów, Rada Ministrów przedstawiła w Sejmie autopoprawkę do ustawy budżetowej na rok 2001.
  Szacuje się, że realny wzrost produktu krajowego brutto w 2000 r. wyniósł 4,2%, co oznacza, że wartość PKB w cenach bieżących wyniosła 699,7 mln zł. Na takie tempo wzrostu gospodarczego w 2000 r. złożyło się m.in. zwiększenie dynamiki wzrostu produkcji sprzedanej przemysłu do ok. 7,5% (wobec 4,3% w 1999 r.) oraz spadek aktywności w produkcji budowlano-montażowej o ok. 0,4% (wobec wzrostu o 2,6% w 1999 r.).
  W 2001 r. proponuje się wzrost produkcji przemysłowej o ok. 7,7%, a produkcji budowlano-montażowej o ok. 2,8%. Przyczyni się to do osiągnięcia tempa wzrostu PKB w 2001 r. na poziomie 4,5%. Wartość PKB w cenach bieżących szacowana jest w 2001 r. w wysokości 781,7 mln zł.
  Szacuje się, że tempo spożycia indywidualnego w 2001 r. wyniesie 3,9% (w 2000 r. 2,0%).
  Biorąc pod uwagę wysokość wydatków publicznych, ich strukturę określoną w uchwale budżetowej na rok 2000 oraz ich realizację, przewiduje się, że wzrost spożycia zbiorowego w 2000 r. wyniósł 1,4%, zaś w roku 2001 oczekuje się niewielkiego przyspieszenia jego tempa wzrostu do 1,7%.
  Wzrost nakładów na środki trwałe w 2001 r. prognozuje się na 5,8% (w 2000 r. na 2,5%). Niskie tempo nakładów na środki trwałe w 2000 r. wynika z restrykcyjnej polityki pieniężnej, która przyczynia się do wysokich kosztów obsługi zadłużenia oraz ogranicza możliwości zaciągania nowych kredytów w bankach krajowych.
  Na dobre wyniki polskiego eksportu w ostatnich miesiącach 2000 r. pozytywnie wpłynęła dobra koniunktura gospodarcza w Unii Europejskiej (tempo wzrostu może wynieść ok. 3,4% w 2000 r., wobec 2,4% w 1999 r.) oraz w Rosji (tempo wzrostu PKB w Rosji szacuje się w 2000 r. na 6-7%, podczas gdy w 1999 r. wyniosło 3,2%). Eksport okazał się lokomotywą polskiego wzrostu gospodarczego. Powyższe tendencje wskazują, że tempo wzrostu eksportu w ujęciu rachunków narodowych wyniesie w 2000 r. 15,5%, a importu 7,6%. W 2001 r. tempo wzrostu eksportu obniży się do poziomu 9,6%, a importu do poziomu 7,2%. Spowodowane to zostanie oczekiwanym spowolnieniem tempa wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej.
  Z poważaniem
  Minister
  Jarosław Bauc
  Warszawa, dnia 24 stycznia 2001 r.
- Interpelacja w sprawie finansowania przez Totalizator Sportowy Sp. z o.o. działalności Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu
- Interpelacja w sprawie zaostrzenia kar dla prywatnych przedsiębiorców - monopolistów nieprzestrzegających zasad uczciwej konkurencji
- Interpelacja w sprawie zmniejszenia wypłaty renty z powodu osiągnięcia zbyt wysokich przychodów
- Interpelacja w sprawie rekompensaty za szkody fizyczne i moralne poniesione przez osoby odbywające służbę wojskową w jednostkach karnych w latach czterdziestych i pięćdziesiątych
- Odpowiedź na interpelację w sprawie możliwości wzrostu wynagrodzeń funkcjonariuszy Policji w 2000 r.