Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji w polskim przemyśle motoryzacyjnym

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pańskiego pisma l.dz. SPS-0202-5640/01 z dnia 31 stycznia 2001 r., przekazującego interpelację pani poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie sytuacji w polskim przemyśle motoryzacyjnym, uprzejmie informuję, iż Ministerstwo Gospodarki, mając na uwadze znaczenie sektora motoryzacyjnego dla dynamizowania polskiej gospodarki, na bieżąco monitoruje sytuację tego sektora oraz analizuje skuteczność stosowanych instrumentów kreujących rozwój polskiego rynku motoryzacyjnego.

   Obecna trudna sytuacja w sektorze motoryzacyjnym wynika z szeregu czynników zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Do najważniejszych zaliczyć należy: dekoniunkturę na światowych rynkach motoryzacyjnych, kłopoty koreańskiego koncernu Daewoo, spadek sprzedaży samochodów osobowych i użytkowych oraz liberalizację stawek celnych z UE. Nałożenie się w jednym roku tylu niekorzystnych wydarzeń spowodowało kłopoty firm z branży motoryzacyjnej.

   W roku 2000 sprzedano w Polsce ponad 478 tys. nowych samochodów osobowych, tj. około 25% mniej niż w roku 1999. Mimo tego Polska nadal znajduje się w ścisłej czołówce krajów europejskch pod względem sprzedaży samochodów, plasując się na 8. miejscu.

   Spadek sprzedaży samochodów w roku 2000 powszechnie przypisywany był głównie wzrostowi podatku akcyzowego. Pragnę jednakże zauważyć, iż spadek sprzedaży dotyczył również samochodów użytkowych, nieobjętych podatkiem akcyzowym. Dwukrotny wzrost podatku akcyzowego w roku ubiegłym należał jednak do istotnych czynników wpływających na wielkość polskiego rynku samochodowego. Należą do nich również: stabilność preferencji konsumentów, poziom kosztów użytkowania pojazdów (w tym koszt ubezpieczeń, parkingów, paliw), poziom stóp procentowych i relacja kursu złotego do innych walut.

   Na zmniejszenie rynku nowych samochodów produkcji krajowej (spadek o 38% w stosunku do roku 1999) istotnie wpłynął wzrost importu samochodów - nowych o 13,6% i używanych o 85% w stosunku do roku 1999, co jest konsekwencją obniżenia stawek celnych na importowane pojazdy z krajów Unii Europejskiej, w wyniku systematycznej realizacji (od 10 lat) harmonogramu redukcji stawek celnych na samochody pochodzące z krajów UE (1999 - 15%, 2000 - 10%, 2001 - 5%, 2002 - 0%).

   Ministerstwo Gospodarki monitoruje rynek samochodowy, w tym import samochodów używanych. W latach 1997-1998 import ten kształtował się na poziomie 90 tys. szt., w roku 1999 wzrósł do 114 tys. szt., zaś w roku 2000 przekroczył 200 tys. sztuk, w tym 2/3 stanowiły samochody starsze niż 4-letnie. Szczególnie niepokojące jest zjawisko gwałtownej obniżki średniej ceny zakupu samochodów z importu. Oznacza to, iż średni wiek importowanych samochodów osobowych zbliżał się do granicy 10 lat, wyznaczającej maksymalny dopuszczalny wiek importowanych samochodów osobowych; równocześnie też zwiększa się udział w imporcie samochodów powypadkowych.

   Ministerstwo Gospodarki, mając na uwadze fakt, iż w roku bieżącym nastąpiło obniżenie stawki celnej o kolejne 5 punktów procentowych, co może spowodować dalszy szybki wzrost importu samochodów używanych, a co za tym idzie, dalszy spadek produkcji krajowej, czemu nieuchronnie towarzyszy redukcja zatrudnienia, podjęło starania, po konsultacjach z innymi resortami i środowiskiem motoryzacyjnym, o wprowadzenie takich regulacji, które w sposób natychmiastowy ograniczyłyby ilość importowanych pojazdów.

   Szacuje się, że tylko w styczniu br. zaimportowano już ok. 27 tys. szt. osobowych samochodów używanych, co jednoznacznie wskazuje na dalszy szybki wzrost tego importu, z wszelkimi negatywnymi skutkami dla krajowego przemysłu motoryzacyjnego i jego otoczenia.

   Biorąc powyższe pod uwagę, Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów na posiedzeniu w dniu 18 stycznia br. rozpatrzył i rekomendował Radzie Ministrów ˝Propozycję działań zmierzających do poprawy funkcjonowania sektora motoryzacyjnego w Polsce˝ opracowaną przez Ministerstwo Gospodarki.

   Jednocześnie Komitet przyjął propozycję Ministerstwa Gospodarki, by w trybie pilnym wprowadzić progresywną stawkę podatku akcyzowego dla osobowych samochodów używanych sprowadzanych z zagranicy (powiązanie obowiązującej stawki podatku akcyzowego z wiekiem pojazdu) jako rozwiązanie, które powinno w bardzo krótkim czasie ograniczyć import samochodów używanych.

   Powyższa regulacja ma za zadanie doraźne rozwiązywanie problemu nadmiernego importu samochodów używanych, który w chwili obecnej stanowi największe zagrożenie dla sektora motoryzacyjnego. Jednocześnie daje ona czas na wdrożenie w życie rozwiązań systemowych, które będą skutecznie wspierać polski przemysł motoryzacyjny na coraz bardziej konkurencyjnym rynku.

   Pragnę ponadto poinformować panią poseł, iż dla wypracowania długofalowych działań wobec sektora motoryzacyjnego KERM powołał międzyresortowy zespół mający na celu poprawę jego funkcjonowania, szczególnie w zakresie:

   - stymulowania rozwoju produkcji krajowej,

   - wyeliminowania importu pojazdów niespełniających norm bezpieczeństwa i ochrony środowiska,

   - pobudzania eksportu wyrobów przemysłu motoryzacyjnego oraz eksportu samochodów używanych,

   - poprawy bezpieczeństwa technicznego pojazdów samochodowych oraz ograniczenia ich negatywnego wpływu na środowisko naturalne,

   - tworzenia systemu ułatwiającego zakup samochodów osobowych i dostawczych przez małe i średnie przedsiębiorstwa,

   zobowiązując go jednocześnie do przedłożenia Komitetowi Ekonomicznemu Rady Ministrów do końca kwietnia stosownych propozycji rozwiązań.

   Obecnie w ramach zespołu rozważane są możliwości zmian prawnych, które wpłynęłyby na poprawę funkcjonowania sektora motoryzacyjnego w Polsce, zapewniając: odwrócenie negatywnych tendencji w sprzedaży samochodów produkcji krajowej, promocję eksportu wyrobów polskiego przemysłu motoryzacyjnego, wspomagające rozwój rynku zmiany przepisów podatkowo-leasingowych, ograniczenie importu samochodów niespełniających obecnie obowiązujących norm w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska, w tym wyeliminowanie importu samochodów bez katalizatorów i wraków samochodowych.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Edward Edmund Nowak

   Warszawa, dnia 28 lutego 2001 r.