Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie usuwania azbestu z domów mieszkalnych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Jerzego Grzegorza Zająca z dnia 26 stycznia 2001 r. w sprawie usuwania wyrobów zawierających azbest z domów mieszkalnych, uprzejmie informuję, że przedstawione poniżej odpowiedzi na postawione w interpelacji pytania opracowano na podstawie informacji dostarczonych Ministerstwu Rozwoju Regionalnego i Budownictwa przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego oraz projektu ˝Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest, stosowanych na terenie Polski˝. ˝Program˝ ten jest aktualnie przygotowywany przez działający przy Ministerstwie Gospodarki międzyresortowy zespół roboczy.

   1. Czy ministerstwo oszacowało w skali kraju ilość budynków mieszkalnych, w których występuje problem azbestu?

   Organy naczelne i centralne zajmujące się problematyką budownictwa nie określały liczby obiektów budowlanych, w których znajdują się wyroby zawierające azbest. Informacji takich nie posiada też ani Główny Urząd Statystyczny, ani Instytut Gospodarki Mieszkaniowej. Według szacunków przeprowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki w Polsce w obiektach budowlanych znajduje się ok. 15,5 mln ton wyrobów zawierających azbest. Zdecydowana większość, bo aż 95% tych wyrobów, to płyty azbestowo-cementowe, faliste, wykorzystywane jako pokrycia dachowe przede wszystkim w indywidualnym budownictwie wiejskim, oczywiście nie tylko mieszkalnym, oraz płaskie, stosowane w budownictwie wielorodzinnym w miastach.

   Szacuje się, że proporcja wykorzystania płyt w budownictwie jedno- i wielorodzinnym wynosi 3:1. Łącznie powierzchnia płyt azbestowo-cementowych wynosi ok. 1,35 mld m2, z czego 1 mld m2 przypada na pokrycia dachowe. Chodzi tu więc niewątpliwie o kilka milionów budynków, choć niestety próby oszacowania tej liczby w ˝Programie˝ nie podjęto. Dokładne dane mogą przynieść dopiero oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych z zabudowanymi wyrobami zawierającymi azbest. Obowiązek sporządzania takich ocen nakłada na właścicieli i zarządców obiektów budowlanych rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest (DzU nr 138, poz. 895). Z ustaleń Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego i wojewódzkich inspektoratów nadzoru budowlanego wynika, że do końca III kwartału 2000 r. sporządzono ich ok. 100 tys., co stanowi niewielki ułamek liczby, która powinna być wykonana.

   2. Czy został oszacowany koszt usuwania azbestu z budynków mieszkalnych?

   Szacunki takie przeprowadziło Ministerstwo Gospodarki, odnosząc się jednak do ogółu obiektów budowlanych, a nie tylko budynków mieszkalnych. Szacunkowy koszt usunięcia wyrobów zawierających azbest wynosi ok. 47 mld zł, natomiast koszt zastąpienia ich nowymi wyrobami - ok. 64 mld zł. W projekcie ˝Programu˝ przygotowywanego przez Ministerstwo Gospodarki zakłada się rozłożenie działań związanych z usuwaniem azbestu na okres 30 lat.

   3. Czy przygotowany został program finansowego wsparcia - dotacji lub preferencyjnych kredytów dla właścicieli lub administratorów wspomnianych domów, umożliwiający usuwanie azbestu ze środowiska?

   Opracowany w Ministerstwie Gospodarki projekt ˝Programu˝ przewiduje finansowe wsparcie dla usuwających wyroby azbestowe w postaci ulgi remontowo-budowlanej oraz preferencyjnych kredytów i dotacji ze środków finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, budżetu państwa oraz samorządów lokalnych, a także Funduszu Ochrony Środowiska i Funduszu Pracy. Autorzy ˝Programu˝ oceniają tę pomoc na mniej więcej 6 mld zł, z czego ok. 5 mld zł ma pochodzić z ulgi remontowo-budowlanej. Kwoty powyższe powinny być jeszcze uzupełnione przez środki pochodzące od sponsorów i darczyńców zbierane w przyszłości przez właściwą fundację.

   4. Czy istnieją możliwości składowania lub utylizacji materiałów zawierających azbest zabezpieczające potrzeby całego kraju?

   Istniejąca obecnie liczba składowisk odpadów azbestowych nie jest, niestety, adekwatna do aktualnych potrzeb. W chwili obecnej działają trzy składowiska przystosowane do przyjmowania odpadów zawierających azbest. Jest to poważny problem, gdyż obecnie nierzadko obserwuje się usuwanie odpadów azbestowych na ˝dzikie wysypiska˝. W ˝Programie˝ przewidziano urządzenie składowisk rozmieszczonych na terenie całego kraju odpowiednio do potrzeb.

   5. Czy prowadzone są działania monitorujące, pozwalające określić bezpośredni lub pośredni wpływ materiałów zawierających azbest na zdrowie mieszkańców?

   Jak wiadomo, kontakt z azbestem powoduje zwiększoną zapadalność na choroby układu oddechowego, ze szczególnym uwzględnieniem chorób nowotworowych. Badania wykazują zwiększoną częstość występowania międzybłonniaka - choroby nowotworowej w rejonach kopalń i zakładów przetwórstwa azbestu. Oficjalna statystyka wykazuje ok. 120 przypadków zgonów rocznie z powodu międzybłonniaka opłucnej. W dwudziestoleciu 1976-1996 rozpoznano w Polsce 1314 przypadków azbestozy płuc.

   Badania monitorujące stan zanieczyszczenia powietrza włóknami azbestu na zewnątrz oraz wewnątrz budynków, w tym w budynkach mieszkalnych oraz użyteczności publicznej, systematycznie prowadzi Instytut Techniki Budowlanej. Instytut prowadzi również pomiary zanieczyszczenia powietrza podczas wykonywania robót budowlanych z azbestem, co umożliwia kontrolę prawidłowości prowadzenia tych robót oraz zapewnia bezpieczne warunki pracy i ochronę środowiska przed skażeniem pyłami azbestu. Nie ma natomiast badań, które wiążą wyniki tych pomiarów ze zdrowotnością osób przebywających w zagrożonym środowisku. Potrzebny jest kompleksowy program uwzględniający wszystkie możliwe zagrożenia. Program ten powinien się stać bazą do określenia priorytetów akcji usuwania wyrobów z azbestu. Przewiduje się opracowanie takiego programu w roku bieżącym i jego realizację w latach 2002-2005.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Olgierd Dziekoński

   Warszawa, dnia 22 lutego 2001 r.