Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zakupu przez MON nowych urządzeń radiolokacyjnego systemu lądowania GCA 2000 dla polskich lotnisk wojskowych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację pana posła Seweryna Kaczmarka w sprawie zakupu przez MON nowych urządzeń radiolokacyjnego systemu lądowania GCA 2000 dla polskich lotnisk wojskowych (6842), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Wprowadzenie nowego typu radiolokacyjnych systemów lądowania służyć ma osiągnięciu interoperacyjności przez polskie bazy lotnicze oraz realizacji celów postawionych przez NATO siłom zbrojnym RP. Obecnie na polskich lotniskach wojskowych eksploatowane są radiolokacyjne systemy lądowania według komend przekazywanych z ziemi produkcji byłego ZSRR. Są to systemy przestarzałe, wykonane w technice lampowej, mało odporne na zakłócenia i awaryjne. Część tych urządzeń przekroczyła już docelowy resurs eksploatacyjny i wymaga natychmiastowej wymiany na nowe.

   Nowoczesne cyfrowe systemy lądowania GCA charakteryzują się dużą dokładnością określenia współrzędnych celu (odległość, azymut i wysokość), co wpływa na precyzję sprowadzenia samolotu na lotnisko. Szczególnie ważne jest to podczas podejścia do lądowania w trudnych warunkach atmosferycznych i w nocy. Zaletą tych systemów jest również spełnianie wymagań NATO i ICAO dzięki wyposażeniu w system aktywnej współpracy (SSR) z samolotem. Wprowadzenie radiolokacyjnych systemów lądowania nowej generacji GCA przyczyni się więc do podwyższenia bezpieczeństwa szkolenia lotniczego, a także pozwoli na zmniejszenie obsługi lotnisk.

   W związku z tym Departament Dostaw Uzbrojenia i Sprzętu Wojskowego MON rozpoczął w lutym 1999 r. postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na zasadach szczególnych w trybie przetargu dwustopniowego na dostawę 2 kompletów systemów lądowania GCA 2000 dla Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej. Postępowanie to musiało jednak zostać unieważnione, ponieważ złożona została tylko jedna oferta ostateczna firmy CENTREX Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Sp. z o.o.

   W tej sytuacji po uzyskaniu zgody ministra obrony narodowej w maju 2000 r. Departament Zaopatrywania Sił Zbrojnych (DZSZ) przystąpił do postępowania na zasadach szczególnych w trybie ˝zamówienia z wolnej ręki˝. Po rokowaniach z firmą CENTREX PHU Sp. z o.o. zerwał on w dniu 25 sierpnia 2000 r. umowę na dostawę 3 kompletów systemów lądowania, które miały zostać dostarczone do 20 grudnia 2000 r., z czego pierwszy z nich do 30 listopada 2000 r. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 września 1999 r. o niektórych umowach kompensacyjnych zawieranych w związku z umowami dostaw na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa (DzU z 1999 r. nr 80 poz. 903) umowa taka staje się ważna z dniem zawarcia umowy offsetowej między Ministerstwem Gospodarki a producentem systemów amerykańską firmą ITT GILFILLAN. Warto podkreślić, że umowa o dostawę tych kompletów została podpisana tuż przed wejściem w życie ˝ustawy offsetowej˝, lecz wszyscy zainteresowani mieli świadomość tej okoliczności.

   Z chwilą podpisania umowy offsetowej dostawca miał również wnieść zabezpieczenie w kwocie 4 550 000 zł, które stanowiłoby gwarancję należytej realizacji warunków kontraktu. Ponadto firma CENTREX PHU Sp. z o.o. zobowiązana została do zapewnienia użytkownikowi autoryzowanego serwisu producenta zarówno w okresie gwarancyjnym jak i pogwarancyjnym.

   Komitet do Spraw Umów Offsetowych na posiedzeniach w dniach: 30 sierpnia 2000 r., 28 listopada 2000 r., 15 lutego br. oraz 7 i 9 marca br. rozpatrywał kolejne wersje oferty firmy ITT GILFILLAN. Niestety żadna z nich nie spełniała całkowicie wymogów tzw. ustawy offsetowej oraz oczekiwań strony polskiej.

   Pozwolę sobie w tym miejscu przywołać uwagę pana marszałka do faktu, iż sekretarz stanu I zastępca ministra obrony narodowej wielokrotnie informował Ministerstwo Gospodarki o przebiegu i wynikach rokowań w sprawie zakupu systemów lądowania. Zwracał m.in. uwagę ministra gospodarki (w piśmie z dnia 31 października 2000 r.) na fakt, iż realizacja zawartej przez DZSZ umowy jest zagrożona, ponieważ środki przeznaczone na ten cel nie zostaną wydatkowane w roku finansowym 2000.

   Ze względu na przedłużającą się ocenę oferty offsetowej przez Komitet do Spraw Umów Offsetowych środki finansowe na przedmiotowy zakup zostały rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2000 r. (DzU nr 111 poz. 1179) uznane za niewygasające z upływem roku budżetowego. Wydatek ten miał zostać zrealizowany do 30 czerwca 2001 r.

   Sekretarz stanu I zastępca ministra obrony narodowej kilkakrotnie zwracał się z prośbą do ministra gospodarki o informacje na temat terminu zawarcia umowy offsetowej, podkreślając, iż środki finansowe na zakup systemów lądowania zarezerwowane zostały tylko do 30 czerwca 2001 r. Wnioskował również (w piśmie z dnia 5 kwietnia br.) o powołanie zespołu ekspertów w celu przeprowadzenia negocjacji umowy offsetowej. Wskazywał przy tym na fakt zarekomendowania przez Komitet ds. Umów Offsetowych ministrowi gospodarki w dniu 30 marca br. oferty firmy ITT GILFILLAN.

   Minister gospodarki w piśmie z dnia 23 maja br., które wpłynęło do MON 30 maja br., poinformował, iż 18 kwietnia br. w Ministerstwie Gospodarki powołany został zespół do spraw negocjacji umowy offsetowej z firmą Gilcron Corporation. Negocjacje te rozpoczęły się 24 kwietnia br. i doprowadziły do uzgodnienia zasadniczych elementów umowy offsetowej. Minister gospodarki stwierdził jednak także, iż istnieją uzasadnione obawy, że z winy zagranicznego dostawcy może nie dojść do podpisania umowy offsetowej.

   Niestety, ponieważ umowa offsetowa nie została zawarta do dnia 30 czerwca br., środki zarezerwowane w budżecie państwa na zakup radiolokacyjnych systemów lądowania uznane zostały za niewykorzystane.

   W tym miejscu chciałbym podkreślić, że przyczyna niezrealizowania omawianego kontraktu leży w odmowie firmy ITT Gilcron Corporation zaakceptowania konsekwencji finansowych w przypadku niewykonania zobowiązania offsetowego, co tym samym uniemożliwiło podpisanie umowy offsetowej. Tak więc nie było nieprawidłowości w postępowaniu Ministerstwa Obrony Narodowej. Potwierdza to fakt, że Najwyższa Izba Kontroli po przeprowadzeniu w kwietniu br. kontroli w DZSZ uznała, że procedura udzielenia zamówienia publicznego na dostawę systemów lądowania została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Również zespół inspektorów kontroli wojskowej Departamentu Kontroli MON potwierdził, iż procedura ta była zgodna zarówno z ustawą z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (DzU z 1998 r. nr 119, poz. 773), jak i ze wspomnianą już ustawą z dnia 10 września 1999 r. o niektórych umowach kompensacyjnych.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, pozwolę sobie żywić nadzieję, że przyjmie je pan marszałek ze zrozumieniem. Chciałbym jednocześnie przeprosić za opóźnienie w przygotowaniu odpowiedzi wynikające ze złożoności zagadnienia oraz konieczności przeprowadzenia konsultacji z Ministerstwem Gospodarki.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Bronisław Komorowski

   Warszawa, dnia 30 sierpnia 2001 r.