Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie utylizacji padliny i odpadów poubojowych

   W odpowiedzi na interpelację pana Witolda Gintowt-Dziewałtowskiego w sprawie utylizacji padliny i odpadów poubojowych przedstawiam poniższe wyjaśnienia.

   W celu stworzenia warunków prawnych do przeciwdziałania wystąpieniu BSE w Polsce oraz konieczności zapewnienia zgodności polskich przepisów weterynaryjnych ze stosowanymi decyzjami w Unii Europejskiej w tym zakresie dokonano nowelizacji dotychczas obowiązującego prawa, w tym rozporządzeń do obowiązującej ustawy weterynaryjnej.

   Obowiązek utylizacji odpadów poubojowych i padliny w temperaturze co najmniej 600o C został wprowadzony na podstawie rozporządzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 19 marca 2001 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych przy zbieraniu, przetwarzaniu, grzebaniu lub spalaniu zwłok zwierzęcych i ich części oraz odpadów poubojowych (DzU nr 22, poz. 255). Przepis ten dotyczy przetworzonych zwłok zwierzęcych bydła, owiec, kóz i ich części oraz przetworzonych szczególnych rodzajów odpadów poubojowych wymienionych w rozporządzeniu, które uznano za stanowiące potencjalne zagrożenie, jakie stanowi obecność prionów BSE.

   Przepisami prawa nałożono obowiązek unieszkodliwiania poprzez spalanie w temperaturze co najmniej 600oC, zgodnie z nomenklaturą weterynaryjną, poutylizacyjnego materiału HRM i SRM, bez możliwości przerobienia go na paszę.

   Do odpadów HRM (wysokiego ryzyka) można m.in. zaliczyć:

   - zwłoki zwierząt, z wyjątkiem wymienionych jako SRM, w tym zwierząt poddanych ubojowi w trakcie likwidacji choroby zakaźnej,

   - odpady poubojowe, w tym krew, pochodzące od zwierząt, u których stwierdzono objawy choroby zakaźnej,

   - zwierzęta rzeźne, dziczyzna, mięso, ryby, produkty mleczne przywożone z zagranicy, których jakość nie odpowiada polskim przepisom,

   - zawartość przewodu pokarmowego przeżuwaczy, itd.

   Do odpadów SRM (materiał szczególnego ryzyka) zalicza się:

   - czaszkę, w tym mózg, oczy, migdałki, rdzeń kręgowy, jelito biodrowe bydła,

   - czaszkę, w tym mózg, oczy, migdałki, rdzeń kręgowy owiec i kóz w wieku powyżej 12 miesięcy lub z pierwszym siekaczem, a także śledzionę wszystkich owiec i kóz bez względu na wiek,

   - mięso mechanicznie odkostnione pozyskane z kości czaszki, kręgosłupa bydła, owiec i kóz,

   - zwłoki przeżuwaczy, zwierząt laboratoryjnych, domowych, z ogrodów zoologicznych i cyrków,

   - odpady zwierzęce i produkty żywnościowe zawierające pozostałości stanowiące zagrożenie zdrowia ludzi i/lub zwierząt,

   - mieszaninę odpadów lub produktów zawierającą odpady SRM,

   - osad z oczyszczalni, zakładów pozyskujących i przetwarzających SRM.

   Odpady szczególnego ryzyka muszą być przetwarzane w zatwierdzonych zakładach, przeznaczonych wyłącznie do tego celu, a następnie w postaci mączki i tłuszczu dostarczone do zakładów unieszkodliwiania, gdzie w określonej przepisami prawa, minimalnej temperaturze powinny zostać spalone.

   Nadzór nad całością postępowania z materiałem HRM i SRM sprawuje Inspekcja Weterynaryjna.

   Szczegółowy sposób postępowania z padłymi zwierzętami i resztkami poubojowymi stanowiącymi zagrożenia dla zdrowia ludzi i dla środowiska, z uwzględnieniem podziału odpadów na trzy grupy ryzyka, został opracowany w resorcie rolnictwa.

   Bazuje on m.in. na odpowiedzialności gmin za zgromadzenie i zabezpieczenie odpadów do czasu ich odbioru przez zakład unieszkodliwiania oraz na odpowiedzialności producentów rolnych za dostarczenie padliny do punktów zbiórki.

   Ponieważ system zbiórki i przetwórstwa odpadów szczególnego i wysokiego ryzyka, zapewniający ich zniszczenie i bezpieczeństwo zdrowotne wyrobów mięsnych, rodzi największe skutki ekonomiczne dla producentów żywca, w przygotowanym przez resort rolnictwa Programie Restrukturyzacji i Modernizacji Przemysłu Utylizacyjnego w Polsce zaproponowano przeznaczenie określonych środków dla rolników na rekompensatę kosztów poniesionych na dostarczenie padłych zwierząt. Przedmiotowy program został skonsultowany z przedstawicielami branży utylizacyjnej, zatwierdzony przez Zespół Przygotowawczy Komitetu Integracji Europejskiej i obecnie czeka na zatwierdzenie przez Radę Ministrów.

   Natomiast przepisy ochrony środowiska, a szczególnie przepisy z zakresu gospodarki odpadami, traktują zwierzęta padłe i ubite z konieczności oraz odpadową tkankę zwierzęcą jako odpady inne niż niebezpieczne, chyba że wykazują właściwości niebezpieczne, wówczas są klasyfikowane jako odpad niebezpieczny. W każdym przypadku gospodarka odpadami musi być zgodna z przepisami zawartymi w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (DzU nr 62, poz. 628). Zasady postępowania z odpadami określone są w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska. Celowi temu służą akty wykonawcze, a w szczególności dotyczące termicznego unieszkodliwiania odpadów.

   Nie przewiduje się szczególnego traktowania odpadów poubojowych i padliny, zarówno w kwestii wymogów formalnych jak i finansowania.

   Przypadki ˝porzucania˝ odpadów w postaci padliny są łamaniem przepisów prawa i powinny być zgłaszane właściwym terenowo organom Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcji Sanitarnej i Inspekcji Ochrony Środowiska, gdyż stanowią zagrożenia życia, zdrowia ludzi oraz środowiska.

   Minister

   Stanisław Żelichowski

   Warszawa, dnia 15 maja 2002 r.