Odpowiedź na interpelację w sprawie rozporządzenia ministra finansów z dnia 20 grudnia 2001 r. dotyczącego kas rejestrujących
  Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie znak SPS-0202-559/02 z dnia 8 lutego 2002 r. interpelacją poselską pana posła Cezarego Stryjaka w sprawie kas rejestrujących uprzejmie wyjaśniam i informuję.
  Obowiązek prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących został wprowadzony art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, ze zm.), a więc wynika on wprost z ustawy. Należy podkreślić, że obowiązek ten dotyczy podatników dokonujących sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność w formie indywidualnych gospodarstw rolnych - niezależnie od tego, czy działalność ta jest opodatkowana, czy jest zwolniona od podatku.
  Minister finansów, działając w oparciu o delegację wynikającą z art. 29 ust. 3 ustawy, ma uprawnienia do wprowadzania jedynie na określony czas zwolnień z tego obowiązku. Wykorzystując delegację ustawową, minister finansów stosował czasowe zwolnienia z obowiązku określonego w art. 29 ww. ustawy, również w odniesieniu do podatników wykonujących usługi przewozu osób taksówkami. Zwolnienie to było częściowo związane ze stosowaniem zwolnień dla podatników rozliczających podatek dochodowy w formie karty podatkowej, które jednak już nie obowiązują.
  Na decyzję o dalszym nieprzedłużaniu zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących w stosunku do tej grupy podatników złożyły się różne przyczyny.
  Pierwsza to fakt, iż niektóre samorządy zamierzały wprowadzić obowiązek wyposażenia taksówek w drukarki paragonów dla klientów, które to rozwiązania są stosowane w niektórych krajach Unii Europejskiej. Zamierzenia samorządów są związane z koncepcją uregulowania niektórych problemów społecznych lub lokalnych, szczególnie na rynku przewozu osób i ładunków taksówkami, zwłaszcza w dużych aglomeracjach, które dawałoby klientom możliwości skutecznego egzekwowania ich uprawnień konsumenckich (np. do otrzymania bez zbędnej ingerencji dokumentu rozliczającego te usługi). Brak takiego dowodu może być traktowany jako naruszenie podstawowego prawa konsumenta oraz powodować, że nabywca ma utrudnione dochodzenie roszczeń czy reklamacji - lub je wręcz uniemożliwiać.
  Kasa rejestrująca w istocie jest urządzeniem (pod względem konstrukcyjnym) bardzo zbliżonym do drukarki paragonów i różni się od niej pewnymi rozwiązaniami spełniającymi funkcje fiskalne, z tym że kasa ewidencjonuje dodatkowo wartość obrotów i podatku należnego przy pomocy specjalnie zabezpieczonej pamięci fiskalnej i emituje tzw. dobowe i okresowe raporty fiskalne, które mogą umożliwiać bezpośrednie sporządzanie rozliczenia deklaracyjnego. Koszty produkcji tych kas dla taksówek nie powinny zbytnio odbiegać od kosztów wytworzenia zwykłych drukarek proponowanych do zastosowania przez samorządy. To właśnie było powodem, że kilka lat temu podjęto wstępne rozstrzygnięcia, że bardziej celowe i ekonomiczne będzie wprowadzenie obowiązku instalacji kas w taksówkach, a nie zwykłych drukarek. Proponowane rozwiązanie spotkało się z całkowitym poparciem władz Warszawy, wyrażonym również ostatnio w piśmie wiceprezydenta stolicy.
  Natomiast drugą przyczyną jest fakt, że aktualnie rozpoczyna się ostatni etap dostosowywania rozwiązań polskiego prawa podatkowego do VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC). W art. 13 tej dyrektywy wyznaczającym zakres dozwolonych zwolnień przedmiotowych w obrocie krajowym nie wymieniono usług przewozów osób taksówkami. Oznacza to, iż w odniesieniu do tej kategorii usług będą miały zastosowanie analogiczne rozwiązania w opodatkowaniu VAT, jak przewidziano np. dla przewozu osób pozostałym transportem drogowym czy kolejowym. Usługi te zatem będą w przyszłości opodatkowane.
  Jak wiadomo, rozliczanie podatku VAT opiera się na składaniu miesięcznej deklaracji podatkowej, w której przedstawiane rozliczenia wynikają z prowadzonych ewidencji. Kasa rejestrująca jest urządzeniem, które w dużym stopniu ułatwia prowadzenie ewidencji niezbędnej do comiesięcznych rozliczeń z budżetem. Natomiast z punktu widzenia interesów finansów państwowych daje nie całkowite, ale o wiele większe niż przy ewidencji ręcznej gwarancje poprawnego wywiązywania się przez prowadzących działalność gospodarczą z obowiązków podatkowych. Prawidłowe dokumentowanie obrotów to również podstawa do prawidłowej oceny dochodów.
  Jeżeli chodzi o wspomniany § 7 rozporządzenia o kasach rejestrujących, należy poinformować, że problem ten nie jest związany bezpośrednio z usługami przewozu osób taksówkami. Przepis ten był włączony do ww. rozporządzenia w latach ubiegłych na wniosek związków zawodowych przedsiębiorstw PKS, które zgłaszały problem pojawienia się zjawisk nieuczciwej konkurencji na tle wykonywania usług zbiorowego transportu osób samochodami między miastami i w strefach podmiejskich przez drobnych i dużych przewoźników, bez obowiązku prowadzenia przez nich ewidencjonowania świadczonych usług.
  Przechodząc do podniesionej sprawy pobierania za usługi taksówkowe świadczone poza obszarem gminy cen umownych, należy zwrócić uwagę na regulację art. 2 pkt 43 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DzU nr 98, poz. 602 ze zm.), wprowadzającą bez żadnych ograniczeń obowiązek stosowania przez tych przewoźników taksometru do pomiaru należności za wykonaną usługę. Z przepisu tego wynika, że taksówką jest pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu osób lub ładunków za ustaloną na podstawie taksometru opłatą. Oznacza to, że bez względu na rodzaj przyjętej przez przewoźnika ceny (urzędowa czy umowna) jej stosowanie może mieć miejsce, pod warunkiem że wyliczenie należności za usługę następuje poprzez wskazania rejestrów taksometru. W tym kontekście należy zaznaczyć, iż na rynku detalicznym, gdzie już powszechnie stosowane są kasy, dominuje sprzedaż realizowana wg cen umownych. Obowiązki stosowania kas nie stoją w sprzeczności z rozstrzygnięciami prawa dotyczącego cen, odnoszącego się do zasad funkcjonowania cen umownych. W rozwiązaniach konstrukcyjnych kas przewidziane są specjalne funkcje rabatowania, które umożliwiają również ewidencję na kasie operacji handlowych prowadzonych w systemie negocjowanych cen umownych. Przygotowywane przepisy dotyczące kryteriów technicznych, którym muszą odpowiadać kasy specjalne dla taksówek, będą przewidywać również możliwość spełnienia powyższych funkcji.
  W związku z uwagami na temat uciążliwości ekonomicznej wdrażania kas przez podatników wykonujących omawiane usługi należy wskazać, że w rozporządzeniu proces wyposażania taksówek w kasy rozłożono na okres 10 miesięcy. Pozwala to przypuszczać, że poprzez wydłużenie czasu wdrażania tego obowiązku układ konkurencyjny oraz podażowy na rynku kas i taksometrów nie zezwoli producentom, importerom lub dystrybutorom na stosowanie praktyk prowadzących do nieuzasadnionego wzrostu cen tych urządzeń. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepisy dotyczące kas rejestrujących zawarte w ustawie posiadają rozwiązania pozwalające na odzyskanie przez nabywcę kasy 50% ceny jej zakupu, nie więcej niż 2500 zł. Na zakończenie należy zaznaczyć, iż w indywidualnych przypadkach zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU nr 137, poz. 926 ze zm.) istnieje zawsze możliwość ubiegania się we właściwym urzędzie skarbowym o odroczenie terminu obowiązku rozpoczęcia ewidencji przy zastosowaniu kas.
  Z poważaniem
  Podsekretarz stanu
  Irena Ożóg
  Warszawa, dnia 6 marca 2002 r.
- Odpowiedź na interpelację w sprawie trudnej sytuacji finansowej w związku z niedoszacowaniem w budżecie państwa środków na programy aktywnego zwalczania bezrobocia w powiatowych urzędach pracy na przykładzie urzędów pracy woj. kujawsko-pomorsk
- Interpelacja w sprawie decyzji o użyciu siły przeciw protestującym rolnikom
- Odpowiedź na interpelację w sprawie projektu zakładającego centralne wykonawstwo paszportów w Warszawie
- Interpelacja w sprawie dopłat do materiału siewnego stosowanego w rolnictwie
- Interpelacja w sprawie importu ciężkiego oleju opałowego w celu jego dystrybucji jako oleju napędowego