Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie zagrożeń związanych z hałdami odpadów górniczych na przykładzie KWK ˝Bolesław Śmiały˝

   Duże zaniepokojenie wśród mieszkańców Łazisk Średnich i Łazisk Górnych w woj. śląskim wywołuje zagrożenie związane z istnieniem w tym rejonie dwóch hałd odpadów górniczych Kopalni Węgla Kamiennego ˝Bolesław Śmiały˝, tj. hałdy ˝Skalny˝ i hałdy ˝Waleska˝.

   Hałda ˝Skalny˝, na którą kilkadziesiąt lat wywożono i nadal jeszcze wywozi się część odpadów górniczych, zajmująca znaczny obszar, od blisko 10 lat jest czynna termicznie. Temperatura wewnętrznych ognisk sięga 1000oC. Nocami widoczne są ognie wydostające się z wnętrza hałdy, a odczuwalna z daleka emisja szkodliwych gazów jest bardzo uciążliwa dla mieszkańców miasta. Nie bez znaczenia jest fakt, że najbliżej położone domostwa znajdują się w odległości zaledwie ok. 100 m.

   Nasilenie zagrożeń nastąpiło w 1998 r. z chwilą nielegalnego rozpoczęcia eksploatacji hałdy. Według przedstawionych mi informacji eksploatujące hałdę Przedsiębiorstwo Usług Technicznych ˝Gama˝ z siedzibą w Orzeszu-Jaśkowicach nie posiada wymaganych odpowiednimi przepisami pozwoleń na wykonywanie tej działalności. Odkrywanie hałdy i usuwanie jej fragmentów, ułatwiające dostęp powietrza do jej wnętrza, wzmaga aktywność termiczną zwałowiska odpadów i powoduje zwiększoną emisję szkodliwych gazów.

   W wyniku przeprowadzonej w 1998 r. kontroli przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska kopalnia ˝Bolesław Śmiały˝ została zobowiązana do natychmiastowego przystąpienia do prac likwidujących uciążliwości hałdy wynikającej z jej aktywności termicznej, do pozyskania niezbędnych funduszy na ten cel oraz do przedstawiania szczegółowych sprawozdań z realizacji tych nakazów wraz z wyznaczeniem terminu ostatecznego załatwienia do końca 1998 r.

   Pomimo wydanych decyzji administracyjnych nie nastąpiła poprawa sytuacji. Podejmowane próby gaszenia ognisk przez zasypywanie ziemią nie przynoszą odczuwalnych rezultatów.

   W dniu 25 maja br. wskutek eksploatacji hałdy nastąpiło obsunięcie się dużej masy odpadów górniczych, co wznieciło chmurę czerwonego, duszącego pyłu, która dotarła w odległe obszary i była odczuwalna również w centrum miasta Łaziska Górne. Po tym zdarzeniu wstrzymano eksploatację hałdy, jednak obecnie jej eksploatacja trwa nadal.

   Druga hałda o nazwie ˝Waleska˝ została utworzona na granicy Łazisk i gminy Wyry i aktualnie na to zwałowisko wywozi się codziennie transportem samochodowym ok. 4 tys. ton odpadów. W praktyce oznacza to dziennie blisko 600 przejazdów wielotonowych wywrotek na trasie prowadzącej m.in. przez główną ulicę łazisk Średnich - ul. Wyrską. Przy tej ulicy bezpośrednio położone są trzy osiedla mieszkaniowe, szkoła, cmentarz, obiekty handlowe. Przejeżdżające wywrotki wywołują hałas, zapylenie uniemożliwiające otwieranie okien, drgania budynków, zanieczyszczenie drogi i chodników, zwłaszcza na zakrętach, przy których z wywrotek rozsypują się odpady.

   Zdesperowani mieszkańcy Łazisk Średnich i Górnych zwracają się do różnych urzędów i instytucji ze skargami i petycjami, które jednak nie przynoszą poprawy sytuacji.

   Rozwiązanie nabrzmiałego problemu zagrożeń ekologicznych związanych z występowaniem składowisk odpadów pogórniczych w woj. śląskim oraz usunięcie wieloletnich zaniedbań w dziedzinie ochrony środowiska w tym regionie wymaga prowadzenia odpowiedniej polityki proekologicznej. Biorąc pod uwagę aktualne realia i uwarunkowania ekonomiczne, jest oczywiste, że wydanie decyzji zobowiązującej kopalnię do wykonania rekultywacji hałdy i pozyskania niezbędnych w tym celu funduszy nie załatwi sprawy. Rozwiązanie problemu daleko przekracza możliwości niewydolnego finansowo górnictwa, przeżywającego obecnie trudny proces przemian restrukturyzacyjnych.

   W związku z powyższym zwracam się do ministra środowiska z następującymi pytaniami:

   - Czy ministerstwo jest w stanie podjąć skuteczne działania w celu usunięcia występujących zagrożeń dla zdrowia mieszkańców związanych z czynną termicznie hałdą ˝Skalny˝ w Łaziskach Górnych?

   - Czy i na jaką pomoc zewnętrzną w tym względzie może liczyć lokalna społeczność, miejscowe władze samorządowe i wojewódzkie?

   Z poważaniem

   Poseł Paweł Nowok

   Warszawa, dnia 14 września 2000 r.