Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie planowanej reformy sądownictwa powszechnego

   W związku z licznymi informacjami, jakie docierają do mnie z sądów okręgowych, a dotyczącymi planowanej reformy sądownictwa powszechnego, pozwalam sobie skierować do pana ministra niniejszą interpelację.

   W piśmie z dnia 10 października w przedmiotowej sprawie szczegółowo zaprezentowałam sprawność funkcjonowania Sądu Okręgowego w Sieradzu. Niepokojący jest jednak fakt, iż prace związane z proponowaną reformą mającą na celu zracjonalizowanie obszarów właściwości miejscowej sądów okręgowych prowadzone są bez udziału sędziów z tych środowisk. Czyżby przyjęte założenia miały doprowadzić jedynie do likwidacji pewnej ilości niedużych sądów okręgowych?

   Pozwoliłam sobie na analizę danych statystycznych kilku sądów okręgowych przewidzianych do likwidacji i wszystko wskazuje, iż to te sądy - dawniej wojewódzkie, osiągają najlepsze wyniki pracy. Duże sądy okręgowe mają braki kadrowe, lokalowe i wysokie wskaźniki zaległości prawie w każdej kategorii spraw. Niezrozumiały jest więc optymizm zwolenników takiej reformy, która w wielu przypadkach sprowadzi się do tego, że powiększy się w efekcie duże sądy okręgowe, które już obecnie przeżywają trudności organizacyjne.

   Utworzenie w miejsce sądów okręgowych ośrodków zamiejscowych lub wydziałów zamiejscowych nie usprawni funkcjonowania ˝zdegradowanych˝ jednostek. Pozbawi je samodzielności finansowej, możliwości wpływania na dobór kadry orzeczniczej, administracyjnej i organów samorządu sędziowskiego.

   Zamiar likwidacji Sądu Okręgowego w Sieradzu i innych jednostek mniejszych nie ma racjonalnego uzasadnienia. Jak dotychczas nie przedstawiono, jakie resort zamierza uzyskać korzyści z faktu likwidacji małych sądów okręgowych. Brak analizy przeprowadzenia proponowanych zmian, w tym uzasadnienia przyjętych kryteriów.

   Za pozostawieniem Sądu Okręgowego w Sieradzu i wielu innych oraz dążeniem do ich rozwoju przemawia szereg okoliczności, których w żaden sposób nie można podważyć.

   Najistotniejsze okoliczności, ze szczególnym uwzględnieniem Sądu Okręgowego w Sieradzu, to:

   - Doświadczona i stabilna kadra orzecznicza i administracyjna, która w znakomitej większości rekrutuje się z sądów rejonowych tych okręgów i dawnych sądów wojewódzkich. Na przykład w Sądzie Okręgowym w Sieradzu wszyscy pracownicy administracji od początku swej pracy zawodowej związani są z wymiarem sprawiedliwości i swe życiowe plany wiążą z pracą w sądzie. W przypadku likwidacji jednostki kwalifikacje większości pracowników nie będą należycie wykorzystane.

   - Bardzo dobra baza lokalowa w wielu sądach, na którą składają się sale rozpraw w ilości wystarczającej, gabinety i sekretariaty gwarantujące godne warunki pracy. Na przykład nowy budynek sądu w Sieradzu zaprojektowany specjalnie dla tej instytucji daje gwarancję bezpieczeństwa dla wszystkich uczestników i perspektywy dalszego rozwoju. Dotyczy to również jego usytuowania w centrum miasta gwarantującego dobry dojazd i miejsca parkingowe zapewnione dla pracowników i interesantów.

   - Inicjatywa kierownictwa Sądu Okręgowego w Sieradzu, zmierzająca do utworzenia Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w tym sądzie, bowiem ogrom spraw tego rodzaju nie pozwala na ich rozpoznanie przez Sąd Okręgowy w Łodzi, a zaległość przekracza kilkanaście miesięcy.

   - Dobre wyniki postępowań Sądu Okręgowego w Sieradzu we wszystkich kategoriach spraw, znacznie korzystniejsze niż średnie krajowe, co sytuuje sąd w czołówce krajowej.

   - Duża jednostka penitencjarna, na którą składa się zakład karny, areszt śledczy i ośrodek zewnętrzny ZK, nadzorowana jest przez prawidłowo obsadzony i sprawnie funkcjonujący Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonaniem Orzeczeń Sądowych.

   - Inicjatywa kierownictwa Sądu Okręgowego w Sieradzu zmierzająca do włączenia w całości powiatu pajęczańskiego i powiatu wieruszowskiego do właściwości Sądu Rejonowego w Wieluniu, a co za tym idzie, Sądu Okręgowego w Sieradzu. Nadto włączenie gminy Uniejów do właściwości Sądu Rejonowego w Łasku.

   - Budowa siedziby Sądu Rejonowego w Łasku, której zakończenie planowane jest na rok 2002, a nadto siedziby sądu w Poddębicach, realizowana z funduszy starostwa w Poddębicach przy partycypacji Sądu Okręgowego w Sieradzu. Umożliwi to w przyszłości utworzenie samodzielnej jednostki w Poddębicach, co znacznie ułatwi rozpoznawanie spraw z tego terenu. W ten sposób w okręgu funkcjonowało będzie pięć sądów, z czego dwa, tj. sieradzki i wieluński, będą większymi.

   - Obszar właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Sieradzu w całości leży na terenie woj. łódzkiego, a proponowane zmiany dotyczące powiatów pajęczańskiego, wieruszowskiego i poddębickiego ostatecznie problem rozwiążą.

   - Dostępność obywateli do sądów oraz dwudziestoletnia już tradycja funkcjonowania Sądu Okręgowego w Sieradzu uzasadnia pozostawienie tej jednostki.

   - Znaczny wpływ spraw każdego rodzaju do Sądu Okręgowego w Sieradzu i sądów rejonowych tego okręgu.

   - Znacznie mniejsze koszty związane z udziałem stron, uczestników w postępowaniach sądowych.

   Realizacja zamierzeń przedstawionych przez kierownictwo Sądu Okręgowego w Sieradzu umożliwi powstanie średniej wielkości jednostki, sprawnie funkcjonującej i w pełni sterowalnej, sprawującej odpowiedni nadzór nad sądami rejonowymi i zawierającej się całkowicie w obszarze woj. łódzkiego. Jednostka taka spełniałaby wszystkie kryteria wyznaczone przez Ministerstwo Sprawiedliwości i wielkością byłaby porównywalna z sądami okręgowymi w Kaliszu i Piotrkowie Trybunalskim.

   Pragnę więc zapytać pana ministra:

   1. Ile sądów okręgowych przewidzianych jest do likwidacji w skali kraju i jakie są to jednostki?

   2. Jakimi kryteriami kierowano się, typując te jednostki do likwidacji?

   3. Czy nie należałoby rozważyć pozostawienia jednak tych małych sądów okręgowych, które ze względu na bardzo dobrą bazę lokalową, sprawne funkcjonowanie, a także niskie koszty tego funkcjonowania - przewidziane były w dotychczasowych projektach do likwidacji?

   Z poważaniem

   Poseł Irena Maria Nowacka

   Sieradz, dnia 6 listopada 2000 r.