Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie uregulowań dotyczących wolontariatu

   W obecnym stanie prawnym nie jest uregulowana kwestia wolontariatu. Zarówno organizacje zajmujące się wolontariatem, jak i sami wolontariusze muszą zmagać się z licznymi problemami, przede wszystkim natury prawnej. Osoby chętne do pracy bez wynagrodzenia, dla których niejednokrotnie nawet opuszczenie rodzinnego kraju nie stanowi bariery, dla których praca dla idei jest życiowym powołaniem, spotykają się często z niezrozumieniem, a co gorsza, czasem z utrudnianiem przez organy administracji realizacji celów stawianych dla szeroko rozumianego dobra nas wszystkich. Okazuje się więc, że po prostu państwo polskie nie ma ochoty wspomagać wolontariuszy, ludzi dobrego serca. Dochodzi do tego, że aby pomóc takim ludziom, trzeba, szukając rozwiązań, przejść armię urzędników albo wymyślać takie rozwiązania, aby owa armia nie zemściła się na nich. Przykładem jest wykonywanie przez wolontariuszy z obcych krajów nieodpłatnych świadczeń. Nie jest wiadome na gruncie polskiego prawa, czy tak specyficzni wolontariusze powinni mieć pozwolenie na pracę lub wizę o pracę. Przez interpretację słowną i logiczną można stwierdzić, że osoby takie nie powinny występować o te administracyjne zezwolenia, tak jak i nie powinny na nich ciążyć szeroko rozumiane obowiązki publicznoprawne.

   Mam świadomość tego, iż jest przygotowywana ustawa o pożytku publicznym i wolontariacie, wiem jednak również, że prace nad nią posuwają się dość wolno, problem zaś wolontariatu nie jest dotychczas w żaden sposób rozwiązany. Wiadome również jest, że ta regulacja wyłącza, według mnie niesłusznie, z zakresu podmiotowego przedsiębiorców jako organizacje pożytku publicznego, a więc podmioty, na rzecz których mogliby działać wolontariusze. Argumenty ukazujące zagrożenia związane z takim rozwiązaniem są mi oczywiście znane, ale nigdy nie staniemy się krajem sukcesu gospodarczego, jeśli będziemy blokowali rozwiązania progospodarcze.

   To krótkie przedstawienie stanu faktycznego ukazuje tylko w małym stopniu problemy, z jakimi spotykają się tak organizacje zajmujące się wolontariatem, jak i sami wolontariusze. Chciałbym, aby ta interpelacja, a właściwie odpowiedź na nią rozwiała chociaż część wątpliwości, które aktualnie zawieszone są w próżni z powodu braku odpowiedniego uregulowania tej sprawy. Z tego powodu proszę o udzielenie odpowiedzi przez ministra pracy i polityki społecznej na następujące pytania:

   1. W oparciu o jaką wizę lub inny dokument mogą przyjeżdżać do Polski wolontariusze, czy muszą posiadać zezwolenie na pracę, a jeśli tak - to na jakiej podstawie prawnej?

   2. Czy obecnie istnieje obowiązek odprowadzania świadczeń publicznoprawnych od działalności wolontariuszy przez organizacje, pod których auspicjami działają?

   3. Jakie organizacje mogą być postrzegane jako organizacje pożytku publicznego? Obecnie organa publiczne mimowolnie lub z braku wizji rozwiązania problemu interpretują jeszcze nieistniejące prawnie przepisy z ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie.

   4. Jaka jest najlepsza forma prawna organizacji opierającej swoją działalność o wolontariuszy, czy teoretycznie możliwe jest, aby organizacjami takimi mogły być spółki prawa handlowego?

   5. Czy obecnie, ale również po wprowadzeniu wyżej wymienionej ustawy, na rzecz przedsiębiorców w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej mogą działać wolontariusze?

   6. Czy wprowadzenie ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie, precyzującej określenie wolontariusza i obowiązki organizacji, na rzecz której działa, nie przyczyni się do spadku aktywności wolontariuszy na rzecz przedsiębiorców przez rozszerzającą interpretację tych przepisów przez organy administracji na przedsiębiorców, a w konsekwencji wymagania od przedsiębiorców spełniania świadczeń z ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Dariusz Jacek Bachalski

   Warszawa, dnia 8 listopada 2002 r.