Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w sposobie działania organów nadzoru budowlanego

   Szanowny Panie Marszałku! Działając na podstawie art. 192 ust. 3 Regulaminu Sejmu RP, interpeluję do Ministra Infrastruktury, Pana Marka Pola w sprawie nieprawidłowości w sposobie działania organów nadzoru budowlanego.

   Od początku sprawowania przeze mnie godności parlamentarzysty do moich biur poselskich przychodzą osoby, które w żaden sposób nie mogą wyegzekwować swoich praw w trakcie postępowania prowadzonego przez Powiatowych Inspektorów Nadzoru Budowlanego (na terenie miasta Siedlce, powiatu siedleckiego, powiatu Sokołów Podlaski), czy też przez nadrzędną instancję - Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. I nie mam tu bynajmniej na myśli osób, które np. postawiły swoje budynki niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa budowlanego, lecz ludzi, na których działkach bądź to sąsiedzi, bądź też urzędy, elektrownie itp. bezprawnie wzniosły swoje zabudowania.

   W takich wypadkach Inspektorzy wręcz panicznie obawiają się stwierdzenia zaistnienia samowoli budowlanej i ich jedyną czynnością jest zobligowanie pseudoinwestora do przedstawienia dokumentacji odnośnie budowy i jej stanu technicznego. Nagminne jest tu więc gromadzenie dokumentów nie zawsze odzwierciedlających stan rzeczywisty, przedstawianie niekompletnej dokumentacji, czy też tłumaczenie się, iż budowla została pobudowana dawno i do tego czasu stosowne pozwolenia zaginęły (i nie ma po nich śladu). Takowa sytuacja ma np. miejsce w przypadku Pana Kazimierza Świeżaka, zam. w Sokołowie Podlaskim (który wyraził zgodę na posługiwanie się jego danymi), od wielu lat zmagającego się z PINB w Sokołowie Podlaskim.

   Otóż na działkach Pana Świeżaka Rejon Energetyczny Sokołów Podlaski bezprawnie postawił linie energetyczne, kolektor itd. Odbywało się to oczywiście przeważnie bez pozwoleń i bezprawnie, bez żadnych konsultacji zajmowano działki budowlane Pana Kazimierza na cele Zakładu Energetycznego. We wszystkich sprawach wniósł on skargi do PINB i wnioskował o nakaz rozbiórki samowoli budowlanych. Cóż jednak robił w każdym przypadku PINB? Po pierwsze zwlekał, po drugie zaś nigdy nie uwzględniał racji poszkodowanego obywatela. Na podstawie niekompletnej dokumentacji udzielał ZE zezwolenia na użytkowanie linii. Sprawa natomiast trafiła do MWINB, który z reguły podtrzymywał stanowisko PINB. Gdy jednak orzekł coś innego, to i tak sprawa, wracając do I instancji, znów otrzymywała ten sam bieg. Jednak na początku grudnia br. powyższe kwestie stały się przedmiotem orzecznictwa w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w Warszawie, gdzie oczywiście uwzględniono jak najbardziej zasadne argumenty Pana Świeżaka i uchylono niekorzystne, niezgodne z prawem i stanem faktycznym decyzje. Pytam więc Pana Ministra - 1. Czy organy nadzoru budowlanego nie mogą działać skuteczniej, na korzyść pokrzywdzonego obywatela, a nie trzymać stronę ˝mocniejszego˝ uczestnika sporu?

   Natomiast w jednym z ostatnich postępowań PINB wyłączył poszkodowanego - P. Kazimierza - jako stronę, mimo iż sporna linia stoi na jego działce, a niniejsze postępowanie wszczęto właśnie na jego wniosek. Jest to dla mnie zupełnie niezrozumiałe. Może więc Pan Minister będzie w stanie udzielić logicznego wytłumaczenia zaistniałej sytuacji. Dlatego też pytam - 2. Czy prowadzący postępowanie organ nadzoru budowlanego ma prawo wyłączyć z postępowania, uprzednio o tym nie informując, osobę poszkodowaną, na której nieruchomości usytuowano dany obiekt, na wniosek której wszczęto konkretne postępowanie?

   To jednak nie koniec, bowiem błędy w postępowaniu tychże organów są na porządku dziennym. Wystarczy tylko wspomnieć o kolejnej ze spraw Pana Świeżaka. Faktem jest, iż RE w Sokołowie Podlaskim świadomie, wielokrotnie i w sposób rażący naruszał prawo budowlane na szkodę P. Świeżaka poprzez wybudowanie linii energetycznych na trzech działkach budowlanych, będących własnością poszkodowanego, co było powodem dwukrotnej przebudowy jednej z tychże linii, znajdującej się nad domem mieszkalnym na działce o numerze 1906/1 przy ulicy Kosowskiej 69 i poniesionych niepotrzebnie kosztów. Z tego, co poinformowano pana Świeżaka - uczynili to pracownicy dokonujący pierwszej przebudowy - koszt niniejszej czynności wyniósł ok. 170 tys. złotych. Druga przebudowa pochłonęła podobno zbliżoną kwotę. Pragnę podkreślić, iż przebudowy te odbyły się wyłącznie na jednej z tych działek. Istotnym faktem w tejże sprawie jest to, że postawienie niniejszej linii było samowolą budowlaną RE, do czego zresztą osoby zarządzające tymże przedsiębiorstwem nie chciały się przyznać. Nadmieniam tu, iż zarówno linię po pierwszej przebudowie, jak i po drugiej zatwierdził PINB w Sokołowie Podlaskim, jako zdolne do użytkowania i niezagrażające zdrowiu oraz życiu osób, nad domem których pierwotnie była usytuowana. Ponadto PINB nie uwzględnił w tym wypadku prawomocnej decyzji nr OR/PN/RSO/ORZ/4311/552/00/01 GINB, który stwierdził rażące naruszenie prawa budowlanego przy wybudowaniu niniejszej linii. Jednak i to nie stanowiło żadnej przeszkody dla niższych organów w wydaniu pozwolenia na użytkowanie napowietrznej linii. Pytam ponownie - 3. Czy organy niższych instancji mogą nie uwzględniać prawomocnych decyzji organów nadrzędnych, wydanych w tej samej sprawie?

   We wszystkich sprawach, dotyczących zarówno Pana Świeżaka, jak i pozostałych z moich interesantów, podejmowałem liczne interwencje na wszystkich szczeblach nadzoru budowlanego, jednak kończyły się one różnym skutkiem. Sądzę więc, iż to właśnie Pan Minister, jako zwierzchnik tychże organów, powinien odgórnie zmobilizować urzędników do rzetelnej pracy oraz wyegzekwować od nich postępowanie zgodne z interesem jawnie pokrzywdzonych osób.

   Nie chciałbym zostać zrozumiany opacznie, gdyż nie twierdzę, iż takowe zajścia mają miejsce tylko w przypadku miejscowości wymienionych przeze mnie na wstępie interpelacji. Znajdują one swoje odzwierciedlenie na terenie całego kraju, a powyższe przykłady posłużyły mi do zasygnalizowania i zobrazowania problemu. Kończąc, ośmielam się jeszcze zapytać Pana Ministra, 4. Czy są jasno określone kryteria, obowiązujące w całej Polsce, odnośnie stwierdzenia samowoli budowlanej? 5. Jeśli są, to jakie? 6. Czy wszystkie organy nadzoru budowlanego są zobligowane do ich przestrzegania i honorowania oraz jakie konsekwencje mogą im grozić za łamanie przepisów i stronniczość?

   Z poważaniem

   Poseł Zbigniew Dziewulski

   Warszawa, dnia 9 grudnia 2003 r.