Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie nieodpłatnego przekazania na rzecz Skarbu Państwa zabytkowych obiektów sakralnych, na przykładzie budynku mieszkalnego w Czudcu przy ul. Rynek 18

   Szanowny Panie Ministrze! W Polsce jest szereg obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Jest to nasze niepodważalne dziedzictwo kulturowe, historyczne i narodowe. Wiele z tych obiektów jest w posiadaniu osób prywatnych. Znane są przykłady, kiedy właściciele posiadający środki finansowe i możliwości przywrócili zrujnowane obiekty zabytkowe do ich dawnej świetności i nie zamknęli ich dla celów prywatnych, a wręcz przeciwnie otworzyli dla zwiedzających.

   Są też i takie obiekty zabytkowe, które popadają w ruinę i dewastację i nie wynika to bynajmniej ze złej woli ich właścicieli. Najczęściej decyduje o tym podeszły wiek właściciela, brak środków finansowych, brak możliwości ich pozyskania, a często zwykła nieporadność.

   Jeśli państwo polskie chce zachować dziedzictwo narodowe i ratować zabytki, to musi wychodzić naprzeciw oczekiwaniom szczególnie tych właścicieli, którzy sobie nie potrafią poradzić z problemem posiadania, a przede wszystkim utrzymania obiektu zabytkowego.

   Zwrócił się do mnie mieszkaniec Czudca Pan Stanisław Pałka, który jest właścicielem drewnianego domu mieszkalnego północnej pierzei Rynku, wchodzącego w skład zespołu budownictwa drewnianego dawnego miasteczka Czudec, wpisanego do rejestru zabytków 22 sierpnia 1968 r. pod nr A - 369.

   Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków informuje, że północna pierzeja Rynku jest jednym z ostatnich kompletnie zachowanych przykładów dawnego małomiasteczkowego budownictwa drewnianego na terenie Podkarpacia i ze względu na posiadane wartości zabytkowe, historyczne i kulturowe wymaga zachowania, przeprowadzenia remontu kapitalnego oraz zagospodarowania na cele mieszkaniowe lub inne użytkowe.

   Przeprowadzone w 2006 r. oględziny budynków wykazały dramatyczne pogorszenie stanu technicznego z powodu zalegania dużej ilości śniegu na dachu podczas ubiegłorocznej zimy. Budynki te są własnością prywatną głównie osób starszych, o niskich dochodach, niepozwalających na wykonanie nawet doraźnych prac zabezpieczających.

   Pan Stanisław Pałka podjął działania u Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zmierzające do uzyskania dotacji na wykonanie tymczasowych prac zabezpieczających budynek przed katastrofą budowlaną.

   Został poinformowany o procedurach składania wniosków na dofinansowanie w ramach programów operacyjnych, jak również o tym, że program operacyjny ˝Dziedzictwo kulturowe˝ ogłoszony na 2006 r. przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego daje prawo właścicielom lub posiadaczom zabytków uzyskania dofinansowania prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych wyłącznie w odniesieniu do obiektów przeznaczonych na cele publiczne.

   Pan Stanisław Pałka w związku z brakiem możliwości opiekowania się zabytkowym budynkiem pragnie jednak przekazać swoją własność na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania. Jest to zgodne z art. 50 pkt 4/2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r., Dz. U. z dnia 17. 09. 2003 r.

   Jeśli państwo chce ratować zabytki i zachować dziedzictwo narodowe, a ich właściciele nie są w stanie tego uczynić, a mają wolę przekazania swej własności na rzecz Skarbu Państwa bez odszkodowania, to tenże Skarb Państwa nie może takiej darowizny nie przyjąć. Instytucje państwowe nie mogą się ograniczać jedynie do ustanawiania listy zabytków, muszą czuć się za nie odpowiedzialne.

   Proszę Pana Ministra o informację co do działań mających na celu zachowanie dziedzictwa kulturowego w podobnych przypadkach i o podjęcie decyzji umożliwiającej przejęcie ww. nieruchomości. Jakie jest stanowisko Pana Ministra w powyższej sprawie?

   Z poważaniem

   Poseł Jan Walenty Tomaka

   Rzeszów, dnia 4 lipca 2006 r.