Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy przysługujący emerytom i rencistom górniczym oraz byłym pracownikom kopalń i przedsiębiorstw robót górniczych

   Dnia 12 grudnia 2005 roku Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SK 20/04) uznał za niezgodną z art. 64 ust 2 w zw. z art. 32 Konstytucji RP treść art. 55.1 ustawy z dnia 26 XI 1998 roku o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych w zakresie, w jakim zawiera ona zwrot ˝z kopalń całkowicie likwidowanych˝. Orzeczenie to opublikowano w Dzienniku Ustaw nr 250, poz. 2117 z 2005 roku dnia 21 grudnia 2005 roku. Fakt ten jednak pozostaje irrelewantny z punktu widzenia zaspokojenia roszczeń byłych pracowników kopalń oraz przedsiębiorstw robót górniczych i ich rodzin, bowiem poza orzeczeniem TK nie podjęto skutecznych działań w celu jego implementacji w systemie prawa obecnie obowiązującego. Ustawa ta obowiązywała bowiem do dnia 23 grudnia 2003 roku.

   Następnie dnia 28 listopada 2003 roku Sejm przyjął ustawę o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006 opublikowaną w Dzienniku Ustaw nr 210, poz. 2037 z 2003 roku, na podstawie której Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie w sprawie dotacji na restrukturyzację zatrudnienia w przedsiębiorstwach górniczych, szczegółowych zasad przyznawania i wypłacania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla oraz refundowania kosztów deputatu węglowego w naturze i rent wyrównawczych.

   Należy zwrócić uwagę, że ustawa z 2003 roku w art. 20.1 jest tożsama w brzmieniu do uznanego za niezgodny z Konstytucją art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 26 XI1998 roku o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych. Stanowi on bowiem, że ˝Byłemu pracownikowi kopalni całkowicie likwidowanej uprawnionemu do bezpłatnego węgla, który uzyskał lub uzyska emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2007 r., wypłacany jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ze środków budżetowych, oprócz emerytury lub renty, ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla.˝

   Kiedy więc podjęte będą lub jakie podjęto działania, aby doprowadzić do sanacji powyższego niezgodnego z Konstytucją RP przepisu?

   Dlaczego w dalszym ciągu rozporządzenie z dnia 11 lutego 2004 roku pozostaje niezmienione w zakresie, w jakim posługuje się niezgodną z Konstytucją RP definicją emeryta i rencisty, dyskryminując byłych pracowników przedsiębiorstw robót górniczych, pominiętych w definicji zawartej w § 2 rozporządzenia, których nie można utożsamiać z byłymi pracownikami kopalń, oraz byłych pracowników kopalń i przedsiębiorstw robót górniczych, ale nie kopalń i przedsiębiorstw robót górniczych całkowicie likwidowanych?

   Ustawa i rozporządzenie obecnie obowiązujące pozbawiają wbrew postanowieniom Konstytucji uprawnień do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla obecnych emerytów i rencistów górniczych np. z przedsiębiorstw robót górniczych, w których na dzień ich przejścia na emeryturę lub rentę rozpoczynano proces upadłościowy (czyli nienależących do przedsiębiorstw całkowicie zlikwidowanych) i obecnie ZUS odmawia przywrócenia im należnych świadczeń, podając w uzasadnieniu brak podstawy prawnej w obecnie obowiązujących przepisach.

   Czy w ogóle, a jeśli tak, to jakie przewiduje się rozwiązania prawne w celu naprawienia szkody emerytom i rencistom kopalń i przedsiębiorstw górniczych wskutek stosowania niekonstytucyjnych przepisów za okres od dnia opublikowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw do chwili obecnej?

   Z poważaniem

   Poseł Waldemar Andzel

   Warszawa, dnia 19 września 2006 r.